Bedelsiz sermaye artırımı, şirketin özkaynakları içindeki uygun kaynakları sermayeye ekleyerek mevcut ortaklarına yeni paylar vermesidir. Bu işlemde ortaklardan yeni paylar için nakit ödeme talep edilmez. Pay sayısı artarken hisse fiyatında teorik düzeltme oluşur; dolayısıyla bedelsiz sermaye artırımı tek başına yatırımcının toplam varlık değerini artırmaz.
Bedelsiz sermaye artırımı borsa yatırımcılarının sıklıkla karşılaştığı kurumsal işlemlerden biridir. İşlemin temel özelliği şirketin sermayesinin artırılması ancak bunun için ortaklardan yeni nakit toplanmamasıdır.
BEDELSİZ SERMAYE ARTIRIMI NASIL YAPILIR?
Şirketler mevzuatın izin verdiği iç kaynakları veya dağıtılabilir kâr kaynaklarını sermayeye aktararak bedelsiz sermaye artırımı gerçekleştirebilir.
Bu işlemde şirketin çıkarılmış sermayesi yükselirken özkaynakların bileşimi değişir.
Örneğin şirketin geçmiş yıllardan gelen uygun iç kaynaklarının sermayeye eklenmesi sonucunda sermaye hesabı büyüyebilir.
Ancak şirketin toplam özkaynakları, yalnızca bu kaynak aktarımı nedeniyle artmaz.
YÜZDE 100 BEDELSİZ NE DEMEKTİR?
Yüzde 100 bedelsiz sermaye artırımı, mevcut paylara karşılık aynı nominal büyüklükte yeni pay verilmesi anlamına gelir.
Örneğin 100 adet payı bulunan yatırımcının pay sayısı, ilgili payların eşit haklara sahip olduğu basitleştirilmiş durumda 200'e çıkar.
Yatırımcı yeni paylar için ayrıca ödeme yapmaz.
BEDELSİZ SONRASINDA HİSSE FİYATI NE OLUR?
Bedelsiz sermaye artırımında pay sayısı arttığı için hisse fiyatında teorik düzeltme yapılır.
Örneğin 40 liradan işlem gören bir hissenin yüzde 100 bedelsiz sermaye artırımı gerçekleştirdiğini varsayalım.
Diğer koşullar değişmezse işlem sonrası teorik fiyat 20 lira olur.
Yatırımcının başlangıçta 100 adet hissesi varsa toplam teorik değeri 4.000 liradır. İşlem sonrasında 200 adet hisseye sahip olur ve teorik fiyat üzerinden toplam değer yine 4.000 liradır.
BEDELSİZ SERMAYE ARTIRIMI KAZANÇ SAĞLAR MI?
Bedelsiz sermaye artırımı sonucunda pay sayısının artması, tek başına ekonomik kazanç yaratmaz.
Yatırımcının şirketteki yüzdesel ortaklık oranı, diğer ortaklara da aynı oranda bedelsiz pay verilmesi halinde değişmez.
İşlemden sonraki piyasa fiyatı ise alım ve satım emirleriyle belirlenir. Bu nedenle gerçekleşen fiyat teorik fiyattan farklı olabilir.
BEDELLİ VE BEDELSİZ ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Bedelli sermaye artırımında yeni paylar karşılığında şirkete kaynak sağlanır.
Bedelsiz sermaye artırımında ise şirketin kendi özkaynakları içindeki uygun kaynaklar sermayeye aktarılır.
Dolayısıyla bedelli artırım şirketin yeni finansman sağlamasına imkân verirken bedelsiz artırım esas olarak özkaynak kalemlerinin yeniden düzenlenmesidir.
BEDELSİZ SERMAYE ARTIRIMI NASIL DUYURULUR?
Halka açık şirketlerin sermaye artırımı kararları ve ilgili gelişmeler kamuyu aydınlatma yükümlülükleri kapsamında açıklanır.
Artırım oranı, kullanılacak kaynaklar, gerekli onaylar ve hak kullanım takvimi bu açıklamalarda yer alabilir.
Bu nedenle bedelsiz sermaye artırımı değerlendirilirken yalnızca açıklanan yüzdeye değil, işlemin hukuki ve finansal ayrıntılarına da bakılır.
Kaynak: Sermaye Piyasası Kurulu, Pay Tebliği ve Bedelsiz Sermaye Artırımı Başvuru Süreçleri; Borsa İstanbul, Özsermaye Hallerinde Teorik Fiyatların Belirlenmesi.