İstanbul Beykoz'daki Kuzey ve Güney Kirazlı Ormanları'nda binlerce ağacın bulunduğu alan, büyük bir konut projesine açıldı. İnşaat öncesinde 14 bin 916 ağacın tespit edildiği bölgede ağaç kesimleri yapılırken, 153 blokta toplam 657 konutun inşası planlandı. Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporu gerekli görülmeyen projede kaç ağacın kesileceği ise açıklanmadı.
İstanbul'un kuzeyindeki orman alanlarını tehdit eden yapılaşmanın örneklerinden biri Beykoz'da yaşandı. Kuzey ve Güney Kirazlı Özel Ormanları'nda hayata geçirilen gayrimenkul projesi için ağaçlar kesildi, ormanlık alanın bir bölümü inşaat sahasına dönüştürüldü.
Ekonomi Kulisi'nin yaptığı incelemeye göre 2021 yılında başlayan çalışmalar öncesinde yoğun ağaç örtüsüyle kaplı olan arazide yaşanan değişim, o dönemde yayımlanan uydu görüntülerine de yansıdı. Yeşil dokunun yerini açılan yollar, hafriyat alanları ve yapılaşmanın aldığı görüldü.
Projenin geçmişine ilişkin belgeler ise ormanlık alandaki yapılaşmanın boyutlarını ortaya koyuyor.
14 BİN 916 AĞAÇ TESPİT EDİLMİŞTİ
Proje için hazırlanan tanıtım dosyasında, yapılaşmanın öngörüldüğü sürdürülebilir koruma ve kontrollü kullanım alanında 14 bin 916 ağaç bulunduğu tespit edildi.
Projenin yüklenicisi, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunduğu dosyada yaş ve sağlık durumu uygun olan ağaçların başka alanlara taşınacağını taahhüt etti.
Ancak dosyada kaç ağacın taşınacağı, kaçının yerinde korunacağı ve kaçının kesileceğine ilişkin sayısal bir bilgiye yer verilmedi.
Ağaç kesimlerinin yaşandığı sahada yapılan çalışmaların ardından bölgenin doğal dokusunda belirgin değişiklik meydana geldi.
ORMANIN ORTASINA 153 BLOK, 657 KONUT
Merter ailesine ait özel orman alanında Özyazıcı İnşaat tarafından üstlenilen projenin ilk halinde 428 villa yapılması öngörülüyordu.
Ancak İstanbul Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun blok yoğunluğunun azaltılmasına yönelik kararı sonrasında proje değiştirildi.
Yeni düzenlemede 153 blokta toplam 657 konut yapılması kararlaştırıldı. Böylece blok sayısı azaltılırken konut sayısı yükseldi.
Hazırlanan proje dosyasına göre toplam inşaat alanı yaklaşık 357 bin metrekare olarak hesaplandı.
Proje kapsamında villaların yanı sıra farklı büyüklüklerde dairelerin yer aldığı apartmanlar da planlandı.
ÇED RAPORUNA GEREK GÖRÜLMEDİ
Beykoz'da toplam 1 milyon 804 bin metrekarelik özel orman arazisini kapsayan proje için İstanbul Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü, Temmuz 2021 sonunda "ÇED gerekli değildir" kararı verdi.
Bu kararın ardından aynı yılın ağustos ayında hafriyat çalışmalarına başlandı.
Proje belgelerine göre Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 108 bin metrekarelik alanda yapılaşmaya izin verildi.
Yapıların taban oturum alanı yaklaşık 68 bin metrekare olarak belirlenirken 39 bin 761 metrekarelik bölüm peyzaj alanı olarak ayrıldı.
Projeye ilişkin 2021 yılındaki yatırım maliyeti tahmini ise 667 milyon liraydı.
ÖZEL ORMAN İMAR PLANLARIYLA YAPILAŞMAYA AÇILDI
Kuzey ve Güney Kirazlı Özel Ormanları'na yönelik 2019 yılında hazırlanan imar planıyla belirli alanlarda yüzde 6 taban oturum oranıyla yapılaşmanın önü açıldı.
İstanbul 2 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonunun 4 Temmuz 2018 tarihli kararında proje alanındaki parsellerin sürdürülebilir koruma, kontrollü kullanım ve kısmen nitelikli doğal koruma alanlarında bulunduğu belirtilmişti.
Plan kapsamında yapılaşmanın öngörüldüğü alanlarda taban oturum katsayısı 0,06 olarak belirlenirken yapı yüksekliği için iki kat sınırı getirildi. Eğim nedeniyle açığa çıkan bodrum katların kullanımı da düzenlendi.
İnşaat çalışmaları 2022 yılında hızlandı. O tarihte yapılan saha incelemelerinde orman alanındaki binaların yükselmeye başladığı, arazinin geniş bir bölümünün çitlerle çevrildiği belgelendi.
KESİLEN AĞAÇLARIN SAYISI DOSYADA YOK
Projenin çevresel etkilerine ilişkin en dikkat çekici eksikliklerden biri ağaç envanteri ile kesim planı arasındaki belirsizlik oldu.
Resmi proje tanıtım dosyasında 14 bin 916 ağacın tespit edilmesine rağmen bunlardan kaçının kesileceğine ve kaçının başka alanlara nakledileceğine ilişkin sayısal bir döküm bulunmuyordu.
Şirketin taşınmaya uygun ağaçları koruma taahhüdünün ne ölçüde yerine getirildiğine ilişkin güncel sonuçlar da eldeki belgelerle doğrulanamıyor.
Ormanlık alanda 2021 yılında başlayan ve 2022 yılında binaların yükselmesiyle devam eden yapılaşma süreci, Beykoz'un kuzeyindeki doğal alanların dönüşümünün örneklerinden biri oldu.