Borçlanma araçları fonu, portföyünün ağırlıklı bölümünü kamu veya özel sektör tarafından ihraç edilen tahvil, bono ve benzeri borçlanma araçlarına yatıran yatırım fonu türüdür. Türkiye'deki temel sınıflandırmada bu fonların toplam değerinin en az yüzde 80'inin devamlı olarak yerli veya yabancı borçlanma araçlarına yatırılması esastır. Fonların getirisi faiz gelirlerinden, borçlanma araçlarının fiyat değişimlerinden ve diğer yatırım sonuçlarından etkilenir.
Borçlanma araçları fonları, yatırımcıların tek tek tahvil veya bono satın almadan farklı borçlanma araçlarından oluşan bir portföye katılmasına olanak sağlar.
BORÇLANMA ARAÇLARI FONU NASIL ÇALIŞIR?
Bu fonlar, portföy yönetim şirketleri tarafından belirlenen yatırım stratejisi doğrultusunda yönetilir.
Fon yöneticileri kamu ve özel sektör borçlanma araçlarını, vadelerini, faiz yapılarını ve kredi risklerini değerlendirerek portföy oluşturur.
Portföydeki menkul kıymetlerin değerindeki değişimler fonun toplam değerine, dolayısıyla katılma payı fiyatına yansır.
BORÇLANMA ARAÇLARI FONLARI NELERE YATIRIM YAPAR?
Bu fonların portföylerinde devlet tahvilleri, Hazine bonoları, özel sektör tahvilleri ve mevzuatın izin verdiği diğer borçlanma araçları bulunabilir.
Bazı fonlar kısa vadeli borçlanma araçlarına yoğunlaşırken bazıları daha uzun vadeli menkul kıymetlere yatırım yapabilir.
Yabancı para cinsinden ihraç edilen borçlanma araçlarına yatırım yapan fonlarda döviz kuru değişimleri de önem taşır.
BORÇLANMA ARAÇLARI FONLARI NASIL GETİRİ SAĞLAR?
Borçlanma araçları, ihraç koşullarına göre faiz veya iskonto getirisi sağlayabilir.
Ancak fonun getirisi yalnızca bu gelirlerden oluşmaz. Portföydeki tahvil ve bonoların piyasa fiyatlarındaki değişimler de fonun değerini etkiler.
Örneğin bir tahvilin piyasa fiyatı 100 liradan 98 liraya gerilerse fonun ilgili tahvilden kaynaklanan değerinde düşüş oluşabilir.
Bu nedenle borçlanma araçları fonlarının getirisi her gün aynı oranda artmak zorunda değildir.
FAİZLER YÜKSELİRSE FONUN DEĞERİ NE OLUR?
Sabit faizli tahvillerde piyasa faizleri ile tahvil fiyatları genel olarak ters yönde hareket eder.
Piyasa faizlerinin yükselmesi, mevcut sabit faizli tahvillerin fiyatlarının düşmesine neden olabilir.
Faizlerin gerilemesi ise diğer koşullar aynı kaldığında mevcut tahvillerin piyasa değerini artırabilir.
Bu etki tahvilin vadesine, nakit akımlarına ve faiz duyarlılığına bağlıdır. Genellikle faiz duyarlılığı yüksek portföylerde fiyat değişimlerinin etkisi daha belirgin olabilir.
BORÇLANMA ARAÇLARI FONLARINDA HANGİ RİSKLER BULUNUR?
Bu fonlarda faiz riski, kredi riski, likidite riski ve yatırım yapılan araçların özelliklerine göre kur riski bulunabilir.
Özel sektör tahvillerinde ihraççının ödeme yükümlülüklerini yerine getirememe ihtimali de dikkate alınır.
Fonun birim pay fiyatı, piyasa koşullarına bağlı olarak düşebilir.
BORÇLANMA ARAÇLARI FONU İLE TAHVİL ALMAK AYNI MIDIR?
Doğrudan tahvil alan yatırımcı, ilgili menkul kıymetin koşullarına bağlı bir alacak hakkına sahip olur.
Borçlanma araçları fonu alan yatırımcı ise birden fazla menkul kıymetten oluşabilen portföyün katılma payına sahip olur.
Fonun belirli bir vadede anapara geri ödeme yükümlülüğü, doğrudan satın alınan tahvilin vade yapısıyla aynı değildir.
Kaynak: Sermaye Piyasası Kurulu, Yatırım Fonları Tanıtım Rehberi; Yatırım Fonlarına İlişkin Esaslar Tebliği (III-52.1).