Çin'de yapay zekâ ve yarı iletken şirketlerinin hisseleri sert düşüş yaşadı. STAR50 endeksi dört aydan kısa sürede yüzde 40 gerilerken şirketlerin piyasa değerinden yaklaşık 480 milyar dolar silindi. Yüksek değerlemeler yeni kayıp endişelerini artırıyor.
Küresel piyasalarda yapay zekâ yatırımlarının geleceği tartışılırken Çin borsalarında teknoloji şirketlerinin yaşadığı çöküş dikkat çekiyor. Reuters'ın 26 Ekim tarihli analizine göre, yapay zekâ ve yarı iletken sektörünün önde gelen şirketlerini kapsayan STAR50 endeksi, temmuz ayındaki zirvesinden bu yana yüzde 40 değer kaybetti.
Dört aydan kısa sürede yaşanan sert satışlar sonucunda yaklaşık 480 milyar dolarlık piyasa değeri ortadan kalktı.
Çin'in geniş kapsamlı CSI300 endeksi de haziran ayında gördüğü zirve seviyeden yaklaşık yüzde 20 geriledi.
Yapay zekâ hisselerinde büyük çöküş
Çin'deki teknoloji hisseleri, son iki yılda yapay zekâ yatırımlarına yönelik beklentilerin ve ekonomik teşviklerin etkisiyle güçlü bir yükseliş yaşamıştı.
Ancak şirket değerlemelerinin hızla yükselmesi, yatırımcıların gelecekte elde edilecek kârlara ilişkin beklentilerini de olağanüstü seviyelere taşıdı.
Yapay zekâ talebinin büyüme hızı, teknoloji şirketlerinin yüksek değerlemeleri ve Çinli üreticilerin ihracatına yönelik olası kısıtlamalar, piyasalarda satış baskısını artıran unsurlar arasında gösteriliyor.
Reuters'a göre Çinli robot üreticisi Unitree'nin hisseleri ağustos ayındaki halka arzından bu yana yaklaşık yarı yarıya değer kaybetti. Yarı iletken üreticisi CXMT'nin hisseleri ise son bir ayda yüzde 25'in üzerinde geriledi.
MetaX Integrated Circuits ve Moore Threads Technology gibi çip üreticilerinin hisseleri de temmuz ayından bu yana yaklaşık yüzde 50 düştü.
Hisseler düştü ama hâlâ çok pahalı
Çin teknoloji hisselerindeki sert gerilemeye rağmen şirket değerlemeleri yüksek seviyelerde bulunuyor.
Reuters'ın aktardığı verilere göre STAR50 endeksi, son açıklanan yıllık kârların yaklaşık 100 katından işlem görüyor.
Endeksin fiyat/kazanç çarpanı daha önce yaklaşık 250 seviyesine kadar yükselmişti.
Karşılaştırma yapıldığında ABD'deki Nasdaq 100 endeksinin fiyat/kazanç çarpanı yaklaşık 30 seviyesinde bulunuyor.
Bu fark, Çinli yapay zekâ şirketlerinde yaşanan düşüşün ardından bile yüksek değerleme riskinin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.
Yapay zekâ hisseleri piyasaya hâkim olmuştu
Goldman Sachs verilerine göre yapay zekâyla bağlantılı şirketler, Çin ana kara ve Hong Kong piyasalarının toplam değerinin yaklaşık yüzde 42'sini oluşturuyordu.
Aynı şirketlerin toplam işlem hacmindeki payı ise yüzde 57'ye kadar ulaşmıştı.
Bu yoğunlaşma, yapay zekâ sektöründeki satışların borsanın geneline yayılmasına neden oldu.
Çin'de bireysel yatırımcıların piyasadaki yüksek ağırlığı da sert fiyat hareketlerinin etkisini artırdı.
Yeni halka arzlar da tehlikede
Teknoloji hisselerinde yaşanan değer kayıpları, Çinli şirketlerin sermaye piyasalarından finansman sağlama olanaklarını da olumsuz etkileyebilir.
Hong Kong merkezli Lotus Asset Management'ın yatırım direktörü Hong Hao, mevcut piyasa koşullarının halka açılmayı planlayan birçok şirketin önünde engel oluşturabileceğini belirtti.
Çin yönetiminin uzun vadeli ve daha istikrarlı bir borsa yükselişi yaratma hedefi de sert satışlarla karşı karşıya kaldı.
Bununla birlikte bazı uluslararası yatırımcılar, gerileyen değerlemelerin seçici alım fırsatları oluşturabileceği görüşünde.
Yapay zekâ sektöründe büyüme beklentileri devam ederken şirketlerin gelecekteki kazançlarıyla bugünkü piyasa değerleri arasındaki fark, yatırımcıların en önemli risk başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.