Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu'daki savaşın petrol taşımacılığı maliyetlerini tarihi seviyelere yükselttiğini açıkladı. Basra Körfezi'nden Asya'ya petrol taşımanın maliyeti varil başına 37 doları aşarak savaş öncesinin beş katından fazla arttı. Dev petrol tankerlerinin günlük kiralama bedeli ise 1,3 milyon doların üzerine çıktı.
Uluslararası Enerji Ajansı, 21 Ekim'de yayımladığı analizde küresel petrol piyasasında ham petrol fiyatlarının yanı sıra nakliye maliyetlerinin de giderek büyüyen bir sorun haline geldiğini bildirdi.
Ajansın petrol piyasası analistleri Daniel Gymer ve David Martin tarafından hazırlanan değerlendirmeye göre Orta Doğu'daki çatışmalar, tankerlerin kullandığı güzergâhları değiştirdi ve petrol taşımacılığı kapasitesini daralttı.
BİR VARİL PETROLÜ TAŞIMAK 37 DOLARI AŞTI
IEA verilerine göre Basra Körfezi'nden Asya'ya büyük tankerlerle yapılan ham petrol taşımacılığının maliyeti ekim ayının ortasında varil başına 37 doların üzerine çıktı.
Bu tutar, savaş öncesindeki seviyenin beş katından fazla.
Özellikle Asya'daki rafineriler, Orta Doğu petrolüne bağımlılıkları nedeniyle yükselen taşıma maliyetlerinden doğrudan etkileniyor.
DEV TANKERLERİN GÜNLÜK KİRASI 1,3 MİLYON DOLARI GEÇTİ
Çok büyük ham petrol taşıyıcıları olarak bilinen VLCC sınıfı tankerlerin Basra Körfezi-Asya güzergâhındaki günlük kiralama maliyetleri ekim ortasında 1,3 milyon doların üzerine yükseldi.
Hürmüz Boğazı çevresindeki yoğunluk, gemilerin farklı güzergâhlara yönlendirilmesi ve gemiden gemiye petrol transferlerinin artması, taşıma sürelerini uzatarak kullanılabilir tanker kapasitesini azalttı.
BATI AFRİKA-AVRUPA HATTINDA MALİYET 4 KATINA ÇIKTI
Petrol taşımacılığındaki maliyet artışı diğer bölgelere de yayıldı.
IEA'nın verilerine göre ekim ortasında Batı Afrika'dan Avrupa'ya Suezmax tipi tankerlerle ham petrol taşıma maliyeti varil başına 22 doların üzerine çıkarak savaş öncesinin dört katını aştı.
Kuzey Denizi'nde Aframax tipi tankerlerle yapılan taşımacılığın maliyeti ise üç katına çıkarak varil başına 6 doların üzerine yükseldi.
Basra Körfezi'nden Japonya'ya petrol ürünü taşıyan LR1 tipi tankerlerde navlun maliyeti varil başına yaklaşık 27 dolara ulaştı. Bu rakam savaş öncesindeki seviyenin yaklaşık beş katı.
ASYA'DA RAFİNERİ KÂRLILIĞI NEGATİFE DÖNDÜ
IEA'nın analizine göre yükselen taşıma maliyetleri, eylül ayında Orta Doğu'dan ham petrol işleyen bazı Asya rafinerilerinin kâr marjlarını negatif bölgeye itti.
Ham petrol fiyatının üzerine eklenen yüksek navlun giderleri, rafinerilerin işleme maliyetlerini artırdı.
ABD'nin Meksika Körfezi kıyılarından Singapur'a ham petrol taşıma maliyeti de ekim ortasında varil başına yaklaşık 33 dolara ulaştı. Aynı bölgeden Avrupa'ya taşıma maliyeti ise 24 dolar seviyesine çıktı.
YAKIT FİYATLARINA YENİ BASKI
IEA, rafinerilerin yüksek taşıma maliyetleri karşısında farklı ham petrol türlerine yönelmek veya üretimlerini azaltmak zorunda kalabileceğini belirtti.
Rafineri üretimindeki olası kesintilerin motorin, gazyağı ve diğer petrol ürünlerinin küresel arzını daraltabileceği ifade edildi.
Ajans, petrol fiyatlarının yanı sıra taşıma maliyetlerindeki yükselişin de ithalatçı ülkelerin enerji faturalarını artırdığına dikkat çekti.