2027 bütçesinde Kamu Özel İşbirliği (KÖİ) projeleri için yaklaşık 297 milyar TL ödenek ayrıldı. Şehir hastanelerinin kira ve hizmet bedellerine 161 milyar, köprü ve otoyolların garanti ve katkı ödemelerine 136 milyar lira öngörüldü. Üç yıllık toplam fatura 1 trilyon lirayı aşıyor. Üstelik bu rakamlara havalimanlarının garantileri dahil değil.
.jpeg "garantili projelere ödeme")
Fon vurgunu tartışmalarının gölgesinde, kamu kaynaklarından özel şirketlere yapılacak devasa ödemelerin yeni takvimi de ortaya çıktı. Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan 2027 yılı merkezi yönetim bütçe kanunu teklifi, Kamu Özel İşbirliği modeliyle hayata geçirilen projelerin bütçeye yükünü bir kez daha gözler önüne serdi.
Şehir hastaneleri ile köprü, otoyol ve tüneller için ayrılan ödeneklerin toplamı yaklaşık 297 milyar TL'ye ulaştı. Bütçe teklifindeki bu tutar, 2027 yılı için tarımsal destek programlarına ayrılan 235 milyar liralık kaynağın yaklaşık 62 milyar lira üzerinde.
ŞEHİR HASTANELERİNE 161 MİLYAR LİRA
Yap-Kirala-Devret modeliyle inşa edilen şehir hastanelerinin kira ve hizmet alım bedelleri için Sağlık Bakanlığı bütçesinde yaklaşık 160,7 milyar TL öngörüldü.
Bu tutarın yaklaşık 82 milyar liralık bölümü hastanelerin kullanım, yani kira bedellerinden; 78,3 milyar liralık bölümü ise hizmet alımlarından oluşuyor.
2026 yılı bütçesinde iki kalem için yaklaşık 136 milyar TL ayrılmıştı. Böylece şehir hastanelerine yönelik ödenek bir yılda yaklaşık yüzde 18 artırıldı. En yüksek artış ise yüzde 36,4 ile hizmet alım bedellerinde yaşandı.
KÖPRÜ VE OTOYOLLARA 136 MİLYAR LİRA
Osmangazi Köprüsü, 1915 Çanakkale Köprüsü ve çeşitli otoyol projelerinin de içinde bulunduğu Yap-İşlet-Devret modeliyle gerçekleştirilen ulaştırma yatırımları için bütçeden milyarlarca lira ayrılmaya devam ediliyor.
Karayolları Genel Müdürlüğü bütçesindeki trafik garantileri ve katkı ödemeleri için 2027 yılında 134 milyar 144 milyon TL ödenek öngörüldü.
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bünyesindeki diğer garantili ulaştırma projelerine ayrılan 2 milyar lirayla birlikte toplam kaynak 136,1 milyar TL'ye ulaşıyor.
Karayolları bütçesindeki aynı kalem için 2026 yılında yaklaşık 101,3 milyar lira ayrılmıştı. Yeni teklifle bu tutar yüzde 32,4 artırılıyor.
ÜÇ YILDA 1 TRİLYON LİRAYI AŞACAK
KÖİ projelerinin bütçeye yükü 2027 yılıyla sınırlı kalmıyor.
Bütçe belgelerindeki 2027–2029 dönemi öngörülerine göre, şehir hastaneleri ve garantili ulaştırma projeleri için ayrılan toplam kaynak 2028 yılında yaklaşık 355 milyar, 2029 yılında ise 382 milyar liraya yükselecek.
Böylece üç yıllık toplam ödenek 1 trilyon 33 milyar TL düzeyine ulaşacak.
Üstelik bu hesaplamalar mevcut bütçe tahminlerine dayanıyor. Kur hareketleri ve sözleşme koşulları nedeniyle ilerleyen yıllarda ortaya çıkacak tutarlar değişebilecek.
HAVALİMANLARI VE AKKUYU BU HESAPTA YOK
Yaklaşık 297 milyar liralık 2027 ödeneğine, Devlet Hava Meydanları İşletmesi bünyesindeki Yap-İşlet-Devret modeliyle yapılan havalimanlarının garanti ödemeleri dahil değil.
Akkuyu Nükleer Güç Santrali için anlaşmayla belirlenen elektrik alım garantisi de bu iki bütçe kaleminin dışında bulunuyor. Akkuyu'daki garanti, santralin ticari işletmeye alınmasının ardından üretilecek elektriğin belirli bir bölümünün 15 yıl boyunca sabit fiyat üzerinden satın alınmasını öngörüyor.
Dolayısıyla kamu tarafından üstlenilen uzun vadeli sözleşme yükümlülükleri, yalnızca şehir hastaneleri ile karayolu projelerine ayrılan bütçe ödeneklerinden ibaret değil.