Kredi kartlarında uygulanan faiz oranları, Merkez Bankasının belirlediği azami sınırlar çerçevesinde bankalar tarafından belirleniyor. Alışveriş borcu, nakit avans ve gecikmiş ödemeler için farklı faiz koşulları uygulanabiliyor. Faizin nasıl hesaplandığı ise ödeme davranışına göre değişiyor.
Kredi kartı, Türkiye'de en yaygın kullanılan ödeme ve kısa vadeli finansman araçlarından biri.
Kartla yapılan alışverişlerde ödeme hemen gerçekleştirilirken kart sahibinin bankaya olan borcu hesap kesim tarihinde belirleniyor.
Ancak kredi kartıyla harcama yapılması, her işlem için otomatik olarak faiz ödeneceği anlamına gelmiyor.
Faiz yükümlülüğü, işlemin türüne ve dönem borcunun nasıl ödendiğine bağlı olarak ortaya çıkıyor.
KREDİ KARTI FAİZİNİ KİM BELİRLİYOR?
Türkiye'de kredi kartı işlemlerine uygulanabilecek azami faiz oranları Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından belirleniyor.
Merkez Bankası, ilgili düzenlemeler çerçevesinde hesaplanan referans oranı esas alarak azami faiz oranlarını ilan ediyor.
Bankalar ise açıklanan üst sınırları aşmamak koşuluyla müşterilerine uygulayacakları faiz oranlarını belirleyebiliyor.
Dolayısıyla Merkez Bankasının açıkladığı oranlar her bankanın mutlaka uygulamak zorunda olduğu sabit faizler değil, yasal üst sınırlardır.
AKDİ FAİZ NEDİR?
Akdi faiz, kredi kartı sözleşmesinde belirlenen koşullar kapsamında borca uygulanan faizdir.
Alışverişlerden oluşan dönem borcunun tamamı son ödeme tarihine kadar ödendiğinde, faizsiz dönem koşullarına tabi alışveriş işlemleri için alışveriş faizi doğmaz.
Dönem borcunun tamamı ödenmediğinde ise kalan borç için sözleşme ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde faiz hesaplanabiliyor.
Faizin hesaplanmasında işlemin niteliği, ödeme tutarı ve ilgili tarihler önem taşıyor.
GECİKME FAİZİ NE ZAMAN UYGULANIYOR?
Kredi kartı dönem borcunun asgari ödeme tutarı son ödeme tarihine kadar karşılanmadığında gecikme faizi gündeme geliyor.
Gecikme faizi, zamanında ödenmeyen tutarlar için ilgili mevzuat ve sözleşme koşulları kapsamında hesaplanıyor.
Asgari ödeme tutarının karşılanması ile dönem borcunun tamamının ödenmesi aynı anlama gelmiyor.
Asgari tutarın ödenmesi gecikme durumunu önleyebilse de kalan borç üzerinden akdi faiz doğabiliyor.
NAKİT AVANS FAİZİ NEDEN FARKLI?
Kredi kartıyla yapılan alışveriş ile karttan nakit çekilmesi farklı işlem türleri.
Nakit avans işlemlerinde alışverişlere uygulanan faizsiz dönem koşulları genellikle bulunmuyor.
Bu nedenle nakit çekim işlemlerinde faiz, işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren hesaplanabiliyor.
Nakit avans için uygulanan azami faiz oranı da alışveriş işlemlerinin azami faiz oranından farklı olabiliyor.
BORÇ TUTARI FAİZ ORANINI ETKİLİYOR MU?
Türkiye'de bireysel kredi kartı işlemlerinde uygulanabilecek azami faiz oranları, düzenlemenin geçerli olduğu dönemlerde belirli borç tutarı aralıklarına göre farklılaştırılabiliyor.
Bu sistemde daha yüksek dönem borcu bulunan kartlara uygulanabilecek azami faiz oranı, daha düşük borç tutarlarına sahip kartlardan farklı olabiliyor.
Ancak borç dilimleri ve oranlar zaman içinde düzenlemelerle değiştirilebildiği için geçerli sınırların Merkez Bankasının güncel duyurularından kontrol edilmesi gerekiyor.
KREDİ KARTI FAİZİ İLE POLİTİKA FAİZİ AYNI MI?
Kredi kartı faizleri ile Merkez Bankasının politika faizi arasında dolaylı bir ilişki bulunuyor.
Politika faizi para piyasası koşullarını etkilerken kredi kartı azami faizleri ilgili düzenlemelerde tanımlanan referans oran ve hesaplama yöntemiyle belirleniyor.
Bu nedenle politika faizindeki her değişiklik kredi kartı faizlerine aynı oranda ve aynı tarihte yansımayabiliyor.
Kredi kartı maliyetini değerlendirirken yalnızca ilan edilen aylık faiz oranına değil, ödeme planına, vergilere ve işlem türüne bağlı diğer maliyetlere de bakılması gerekiyor.
Kaynak: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları Hakkında Tebliğ.