Kupon faizi, kuponlu tahvillerin yatırımcılarına belirlenen dönemlerde yapılan faiz ödemesidir. Kupon ödemeleri, tahvilin nominal değeri ve ihraç koşullarında belirtilen faiz oranı üzerinden hesaplanır. Tahviller üç ayda, altı ayda veya farklı aralıklarla kupon ödemesi yapabilir. Kupon faizi ile tahvilin piyasada oluşan getirisi ise aynı kavram değildir.
Kuponlu tahviller, yatırımcılara vade boyunca belirli dönemlerde nakit akışı sağlayan borçlanma araçlarıdır.
Kupon ödemelerinin tutarı ve sıklığı, tahvilin ihraç koşullarına göre belirlenir.
KUPON FAİZİ NASIL HESAPLANIR?
Sabit faizli tahvillerde kupon ödemesi, nominal değer ile ilgili döneme ait kupon faiz oranının çarpılmasıyla hesaplanır.
Örneğin nominal değeri 10.000 lira olan bir tahvilin yıllık basit kupon faiz oranının yüzde 24 olduğunu varsayalım.
Kuponların altı ayda bir ve yıllık oranın yarısı üzerinden ödendiği durumda, her altı aylık dönemin kupon oranı yüzde 12 olur.
Bu durumda yatırımcı her kupon tarihinde brüt 1.200 lira faiz ödemesi alır.
Bir yılda iki kupon ödemesi yapılması halinde toplam yıllık kupon tutarı 2.400 liraya ulaşır.
KUPONLU TAHVİL İLE KUPONSUZ TAHVİL ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Kuponlu tahviller, ihraç koşullarında belirtilen tarihlerde faiz ödemesi yapar.
Kuponsuz tahvillerde ise vade boyunca dönemsel faiz ödemesi bulunmaz.
Kuponsuz tahviller genellikle nominal değerlerinin altında bir fiyatla ihraç edilerek vade sonunda nominal değer üzerinden geri ödenebilir.
Bu durumda yatırımcının brüt kazancı, alış fiyatı ile geri ödeme tutarı arasındaki farktan oluşur.
KUPON FAİZİ İLE TAHVİL GETİRİSİ AYNI MIDIR?
Hayır. Kupon faiz oranı, tahvilin nominal değeri üzerinden hesaplanan faiz ödemelerini ifade eder.
Tahvilin yatırımcı açısından getirisi ise satın alma fiyatına, kupon ödemelerine, vadesine ve geri ödeme tutarına bağlıdır.
Örneğin nominal değeri 1.000 lira olan ve yıllık 100 lira kupon ödeyen bir tahvilin kupon oranı yüzde 10'dur.
Aynı tahvil 900 liradan satın alınırsa yıllık kupon tutarının alış fiyatına oranı yaklaşık yüzde 11,1 olur.
Ancak bu oran tahvilin vadeye kadar toplam getirisini tek başına göstermez.
VADEYE KADAR GETİRİ NEDİR?
Vadeye kadar getiri, tahvilin mevcut piyasa fiyatını gelecekteki kupon ve anapara ödemeleriyle ilişkilendiren getiri oranıdır.
Bu hesaplamada tahvilin alış fiyatı, vade süresi, kupon ödeme tarihleri ve vade sonundaki geri ödeme tutarı dikkate alınır.
Kupon oranı sabit kalsa bile tahvilin piyasa fiyatı değiştikçe vadeye kadar getirisi değişebilir.
DEĞİŞKEN KUPONLU TAHVİL NEDİR?
Bazı tahvillerde kupon ödemeleri sabit bir oran yerine belirli bir referans faiz oranına veya endekse bağlı olarak hesaplanır.
Bu tür tahvillerde dönemsel kupon tutarı, ihraç koşullarında belirtilen yönteme göre değişebilir.
Dolayısıyla bütün kuponlu tahvillerin her ödeme döneminde aynı tutarda faiz verdiği söylenemez.
KUPON ÖDEMELERİ VERGİYE TABİ Mİ?
Tahvil faiz gelirlerinin vergilendirilmesi, ihraççının niteliğine, menkul kıymetin türüne ve ilgili vergi mevzuatına göre değişebilir.
Vergi kesintileri, yatırımcının elde ettiği net kupon gelirini etkiler.
Kaynak: Hazine ve Maliye Bakanlığı, Kamu Finansmanı Sıkça Sorulan Sorular ve Devlet İç Borçlanma Senedi İhraç Duyuruları.