Piyasa değeri/defter değeri oranı, kısaca PD/DD, bir şirketin borsadaki piyasa değerinin muhasebe kayıtlarında yer alan özkaynak değerine oranıdır. Şirketin piyasa tarafından muhasebe özkaynaklarının kaç katı üzerinden fiyatlandığını gösterir. Finansal analizde şirket değerlemesi için kullanılan temel çarpanlardan biridir.
PD/DD oranı İngilizcede Price-to-Book veya P/B olarak adlandırılır. F/K oranından farklı olarak şirketin dönemsel kârını değil, bilançosundaki özkaynak büyüklüğünü esas alır.
DEFTER DEĞERİ NEDİR?
Defter değeri, şirketin muhasebe kayıtlarında yer alan özkaynak değerini ifade eder.
Basitleştirilmiş bilanço denkleminde özkaynaklar, şirketin toplam varlıklarından toplam yükümlülüklerinin çıkarılmasıyla bulunur.
Örneğin toplam varlıkları 10 milyar lira, toplam yükümlülükleri 6 milyar lira olan varsayımsal bir şirketin özkaynakları 4 milyar liradır.
Konsolide finansal tablolarda ana ortaklığa ait özkaynaklar ile kontrol gücü olmayan payların ayrıştırılması önemlidir.
PD/DD ORANI NASIL HESAPLANIR?
Temel hesaplama şöyledir:
PD/DD = Piyasa değeri / Defter değeri
Örneğin piyasa değeri 8 milyar lira, ilgili özkaynak değeri 4 milyar lira olan şirketin PD/DD oranı 2'dir.
Bu sonuç şirketin borsadaki piyasa değerinin muhasebe özkaynaklarının iki katı olduğunu gösterir.
Oran, hisse fiyatının hisse başına defter değerine bölünmesiyle de hesaplanabilir.
PD/DD ORANININ 1'İN ALTINDA OLMASI NE DEMEKTİR?
PD/DD oranının 1'in altında olması, şirketin piyasa değerinin muhasebe özkaynak değerinden düşük olduğunu gösterir.
Ancak bu durum tek başına şirketin ucuz olduğunu veya hisselerinin değer kazanacağını göstermez.
Piyasa, şirketin varlıklarının gelecekte sağlayacağı getiriyi düşük değerlendirebilir. Finansal riskler, zarar beklentileri veya varlıkların muhasebe değerleriyle ekonomik değerleri arasındaki farklar da oranı etkileyebilir.
YÜKSEK PD/DD ORANI NE ANLAMA GELİR?
Yüksek PD/DD oranı şirketin piyasa değerinin muhasebe özkaynaklarından belirgin biçimde yüksek olduğunu gösterir.
Bu durum gelecekteki kârlılık beklentileri, güçlü marka değeri veya muhasebe kayıtlarında tam olarak yansıtılmayan maddi olmayan varlıklarla ilişkili olabilir.
Ancak yüksek oran, şirketin mutlaka güçlü veya başarılı olduğu anlamına gelmez.
PD/DD HER SEKTÖRDE AYNI ŞEKİLDE Mİ YORUMLANIR?
Hayır. Varlık yapıları farklı olan şirketlerin defter değerleri de farklı özellikler taşır.
Bankacılık gibi bilanço büyüklüklerinin önemli olduğu sektörlerde PD/DD sık kullanılan göstergeler arasındadır.
Buna karşılık yazılım ve teknoloji gibi maddi olmayan varlıkların önemli olduğu sektörlerde muhasebe özkaynakları şirketin ekonomik değerini sınırlı ölçüde yansıtabilir.
Özkaynakların sıfır veya negatif olması durumunda ise geleneksel PD/DD karşılaştırması anlamlı olmayabilir.
Bu nedenle PD/DD oranı sektör, özkaynak kârlılığı ve şirketin finansal yapısıyla birlikte değerlendirilir.
Kaynak: CFA Institute, Market-Based Valuation ve Price-to-Book araştırmaları; Kamuyu Aydınlatma Platformu, Finansal Tablolar.