Türkiye'nin brüt dış borç stoku 2026'nın ikinci çeyreği sonunda 539 milyar dolara ulaştı. Ancak bu rakamın tamamı devletin borcu değil. Dış borcun yaklaşık yüzde 59'u özel sektöre, yüzde 37'si kamu sektörüne, kalan bölümü ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na ait.
Türkiye'nin dış borcu denildiğinde çoğu zaman tek bir rakam öne çıkıyor. Oysa bu rakam; Hazine'nin, kamu bankalarının, özel bankaların, şirketlerin, yerel yönetimlerin ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yurt dışındaki yerleşiklere olan farklı türdeki yükümlülüklerinin toplamından oluşuyor.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın 2026 ikinci çeyrek verilerine göre Türkiye'nin toplam brüt dış borç stoku 538 milyar 956 milyon dolar oldu. Stok bir önceki çeyreğe göre 18,1 milyar dolar, yüzde 3,5 arttı.
2025'in aynı döneminde brüt dış borç 485,3 milyar dolar düzeyindeydi. Böylece dış borç bir yılda yaklaşık 53,7 milyar dolar, başka bir ifadeyle yaklaşık yüzde 11,1 arttı.
DIŞ BORÇ NEDİR?
Dış borç, Türkiye'de yerleşik kamu kurumlarının, bankaların, şirketlerin ve diğer ekonomik birimlerin yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşlara karşı borç niteliğindeki yükümlülüklerini ifade ediyor.
Bu nedenle "Türkiye'nin dış borcu" ile "devletin dış borcu" aynı şey değil. Özel bir şirketin yabancı bankadan kullandığı kredi de, bir Türk bankasının yurt dışından aldığı sendikasyon kredisi de, Hazinenin uluslararası piyasalarda sattığı tahvil de toplam dış borç hesabına giriyor.
539 MİLYAR DOLARLIK BORCUN KİME AİT OLDUĞU
| Borçlu | Dış borç | Toplamdaki payı |
|---|---|---|
| Özel sektör | 318,0 milyar $ | %59,0 |
| Kamu sektörü | 197,9 milyar $ | %36,7 |
| TCMB | 23,1 milyar $ | %4,3 |
| Toplam | 539,0 milyar $ | %100 |
En büyük borçlu grup özel sektör. Özel sektörün 318 milyar dolarlık dış borcunun 121,9 milyar doları finansal kuruluşlara, 196 milyar doları ise finansal olmayan şirketlere ait.
Kamu sektörünün 197,9 milyar dolarlık dış borcu ise yalnızca merkezi yönetimden oluşmuyor. Genel yönetimin dış borcu 97,7 milyar dolar olurken, kamuya ait finansal kuruluşların yükümlülükleri 79,8 milyar dolar, finansal olmayan kamu kuruluşlarının dış borcu ise yaklaşık 20,5 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
TÜRKİYE KİME BORÇLU?
Dış borcun karşı tarafında tek bir ülke ya da kurum bulunmuyor. Alacaklılar arasında yabancı ticari bankalar, diğer finans kuruluşları, uluslararası kuruluşlar, resmi kalkınma bankaları ve Türk kurumlarının yurt dışında ihraç ettiği tahvil ve diğer borçlanma araçlarını satın alan yatırımcılar yer alıyor.
2026 ikinci çeyrek verilerine göre toplam dış borcun yaklaşık 375,2 milyar dolarlık bölümü özel alacaklılarla ilişkili yükümlülüklerden oluşuyor. Resmi alacaklılara olan yükümlülükler yaklaşık 58,6 milyar dolar, borç senetlerinden kaynaklanan yükümlülükler ise yaklaşık 105,2 milyar dolar düzeyinde.
Uzun vadeli özel alacaklılar içinde yabancı ticari bankaların payı dikkat çekiyor. Türkiye'deki ekonomik birimlerin yabancı ticari bankalara olan uzun vadeli yükümlülükleri 2026 ikinci çeyreğinde yaklaşık 134,1 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Uluslararası kuruluşlara olan uzun vadeli yükümlülükler ise 43,5 milyar dolar. Bunun 13,9 milyar doları Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası'na (IBRD) ait. TCMB tablosunda IMF başlığı altında görülen yaklaşık 7,4 milyar dolarlık tutar ise IMF program kredisi değil, SDR tahsisatından kaynaklanan yükümlülüğü ifade ediyor.
BORCUN NE KADARI KISA VADELİ?
Haziran 2026 sonunda 539 milyar dolarlık brüt dış borcun 170,7 milyar doları kısa vadeli, 368,2 milyar doları ise uzun vadeli borçlardan oluşuyordu.
| Vade | Tutar | Pay |
|---|---|---|
| Kısa vadeli | 170,7 milyar $ | %31,7 |
| Uzun vadeli | 368,2 milyar $ | %68,3 |
248,1 MİLYAR DOLARLIK 12 AYLIK BORÇ NE ANLAMA GELİYOR?
Burada iki farklı kısa vadeli borç göstergesini birbirinden ayırmak gerekiyor.
TCMB'nin Temmuz 2026 verilerine göre orijinal vadesi bir yıl veya daha kısa olan kısa vadeli dış borç stoku 177,1 milyar dolar. Ancak daha önce uzun vadeli alınmış olup vadesine artık bir yıl veya daha az kalan borçlar da hesaba katıldığında, kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku 248,1 milyar dolara ulaşıyor.
Bu nedenle 248,1 milyar dolar, Türkiye'nin toplam dış borcundan ayrı yeni bir borç değil. Mevcut borç stokunun önümüzdeki 12 ay içinde vadesi gelecek bölümünü gösteren bir gösterge.
Dış finansman ihtiyacını değerlendirirken toplam brüt stoktan çok, kalan vadeye göre kısa vadeli borç göstergesi yakından izleniyor.
BORCUN YARISI DOLAR CİNSİNDEN
Türkiye'nin dış borç stokunun para birimi dağılımında ABD doları ilk sırada yer alıyor.
| Para birimi | Pay |
|---|---|
| ABD doları | %48,9 |
| Euro | %28,8 |
| Türk lirası | %12,2 |
| Diğer para birimleri | %10,1 |
Döviz cinsinden borçların yüksek payı nedeniyle döviz kuru hareketleri borcun TL karşılığını ve borç servis maliyetini etkileyebiliyor. Bununla birlikte dış borcun yaklaşık yüzde 12,2'si Türk lirası cinsinden yükümlülüklerden oluşuyor.
DIŞ BORÇ HANGİ ARAÇLARDAN OLUŞUYOR?
TCMB verilerine göre 2026 ikinci çeyrek itibarıyla dış borç stokunda en büyük pay yüzde 46,2 ile kredilere ait. Borç senetlerinin payı yüzde 19,5, mevduatların payı ise yüzde 17,2 seviyesinde.
Geri kalan bölüm ticari krediler, şirketlerin yurt dışındaki ortaklarıyla borç ilişkileri ve diğer yükümlülüklerden oluşuyor.
TÜRKİYE'NİN DIŞ BORCU YILLAR İÇİNDE NASIL DEĞİŞTİ?
| Dönem | Brüt dış borç |
|---|---|
| 2015 | 413,6 milyar $ |
| 2020 | 390,8 milyar $ |
| 2023 | 432,6 milyar $ |
| 2024 | 461,2 milyar $ |
| 2025 ikinci çeyrek | 485,3 milyar $ |
| 2025 sonu | 522,7 milyar $ |
| 2026 ikinci çeyrek | 539,0 milyar $ |
TCMB'nin 1989'dan başlayan mevcut serisinde 2026 ikinci çeyrekteki 539 milyar dolarlık tutar nominal dolar bazında en yüksek seviyeye işaret ediyor. Ancak dış borcun sürdürülebilirliğini değerlendirirken yalnızca nominal stok yeterli değil; milli gelire oran, vade yapısı, borcun döviz kompozisyonu, faiz maliyeti ve borcun çevrilebilme kapasitesi de birlikte değerlendiriliyor.
BRÜT DIŞ BORÇ İLE NET DIŞ BORÇ AYNI DEĞİL
Türkiye'nin brüt dış borç stoku 539 milyar dolar olmakla birlikte, ülkenin yurt dışındaki ilgili finansal varlıkları hesaba katıldığında farklı bir gösterge ortaya çıkıyor.
TCMB'nin hesaplamasına göre Türkiye'nin net dış borç stoku 2026 ikinci çeyrekte 218,8 milyar dolar seviyesinde bulunuyor.
Net dış borç göstergesi, borç yaratan dış yükümlülüklerin ilgili dış varlıklarla netleştirilmesiyle hesaplanıyor. Bu nedenle brüt ve net dış borç rakamları farklı amaçlarla kullanılıyor.
DIŞ BORÇ NEDEN ÖNEMLİ?
Dış borcun büyüklüğü tek başına bir ekonominin risk düzeyini göstermiyor. İzlenen temel göstergeler arasında borcun milli gelire oranı, kısa vadede çevrilmesi gereken tutar, özel sektör ve kamunun payı, döviz kompozisyonu, faiz maliyetleri ve ülkenin döviz geliri yaratma kapasitesi bulunuyor.
Özellikle küresel faizlerin yükseldiği veya uluslararası finansmana erişimin zorlaştığı dönemlerde kısa vadeli borcun büyüklüğü ve borcun hangi maliyetle yenilenebildiği daha fazla önem kazanıyor.
Bu nedenle Türkiye'nin dış borcunu değerlendirirken yalnızca "539 milyar dolar borç var" ifadesi yerine, borcun kim tarafından alındığına, kime borçlanıldığına, hangi para biriminde olduğuna ve ne zaman geri ödeneceğine birlikte bakmak gerekiyor.