Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Avrupa'nın son 13 yılın en düşük doğal gaz stoklarıyla kışa girdiğini açıkladı. Kurumun olumsuz senaryosuna göre gaz depolarındaki doluluk oranı Mart 2027 sonunda yüzde 10'un altına düşebilir.
Avrupa'da yaklaşan kış mevsimi öncesinde enerji arz güvenliğine ilişkin endişeler büyüyor. Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) 3 Kasım'da yayımladığı Küresel Gaz Güvenliği Raporu, doğal gaz piyasalarında yaşanan arz sıkıntısının 2027 boyunca devam edebileceğine işaret etti.
Rapora göre Avrupa Birliği ülkeleri, 2026-2027 ısınma sezonuna 2013 yılından bu yana görülen en düşük doğal gaz depolama seviyeleriyle giriyor.
Orta Doğu'daki çatışmaların küresel sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretine etkisi, düşük stoklarla birleşince Avrupa'nın enerji fiyatlarındaki dalgalanmalara karşı kırılganlığını artırıyor.
Doğal gaz stokları yüzde 10'un altına düşebilir
IEA'nın gerçekleştirdiği simülasyonlar, önümüzdeki kışın mevsim normallerinden soğuk geçmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki LNG sevkiyatlarının kesintiye uğramaya devam etmesi durumunda Avrupa Birliği'nin doğal gaz stoklarının Mart 2027 sonunda depolama kapasitesinin yüzde 10'unun altına gerileyebileceğini gösteriyor.
Ajans, depolardaki doluluk oranı yüzde 30'un altına indiğinde gazın depolardan çekilebilme hızının da düşebildiğine dikkat çekti.
Bu nedenle stokların kritik seviyelere gerilemesi, özellikle çok soğuk havalarda veya yeni arz kesintilerinde enerji sisteminin karşılaşacağı riskleri artırabilecek.
IEA'nın yüzde 10 tahmini kesinleşmiş bir sonuç değil; soğuk hava ve arz kesintilerinin devam ettiği olumsuz senaryoya dayanıyor.
Hürmüz krizi: 60 milyar metreküpten fazla kayıp
Doğal gaz piyasasındaki sıkışıklığın önemli nedenlerinden biri, Orta Doğu'daki çatışmalar nedeniyle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirilen LNG sevkiyatlarının ciddi biçimde aksaması.
IEA verilerine göre Mart-Ekim 2026 döneminde Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden yapılan LNG yüklemeleri, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 60 milyar metreküpten fazla azaldı.
Bu kaybın bir bölümü Kuzey Amerika ve Afrika'daki üretim artışlarıyla karşılandı. Ancak küresel LNG arzındaki daralma tamamen giderilemedi.
Ajans, 2026 yılında dünya LNG arzının yaklaşık yüzde 3, başka bir ifadeyle 20 milyar metreküpe yakın azalacağını öngörüyor.
Avrupa'da doğal gaz fiyatları yüzde 70 yükseldi
IEA'nın hesaplamalarına göre Avrupa'nın referans doğal gaz fiyatlarından TTF, Mart-Ekim 2026 döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 70 yükseldi.
Bu dönemde Avrupa'daki spot gaz fiyatları ortalama 1 milyon İngiliz ısı birimi (MMBtu) başına 20 dolara yaklaştı.
Asya'daki spot LNG fiyatları ise aynı dönemde yıllık yaklaşık yüzde 80 artarak ortalama 21,5 dolara ulaştı.
Fiyatların yükselmesinde arz kesintileri kadar Avrupa ve Asya ülkelerinin sınırlı miktardaki LNG sevkiyatlarına yönelik rekabeti de etkili oldu.
2027'de de yüksek fiyat riski var
Avrupa'nın düşük doğal gaz stokları, yalnızca 2026-2027 kışını değil, sonraki yaz dönemini de ilgilendiriyor.
IEA, kış sonunda depolardaki gaz miktarının düşük kalması durumunda Avrupa ülkelerinin 2027 yazında depolarını yeniden doldurmak için daha fazla LNG satın almak zorunda kalabileceğini belirtiyor.
Bu durumun küresel gaz talebindeki rekabeti artırarak fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Ajans ayrıca 2026-2030 döneminde arz kesintileri ve hasar gören altyapı nedeniyle küresel LNG tedarikinde toplam 150 milyar metreküplük kümülatif kayıp yaşanabileceğini tahmin ediyor.
Türkiye açısından neden önemli?
Avrupa ve Asya piyasalarında yükselen LNG fiyatları, doğal gaz ithalatçısı Türkiye açısından da önem taşıyor.
Türkiye hem boru hatlarıyla hem de LNG terminalleri aracılığıyla doğal gaz tedarik ediyor. Küresel LNG piyasasında arzın daralması ve fiyatların yükselmesi, özellikle spot piyasadan yapılacak yeni alımların maliyetini etkileyebilir.
Bununla birlikte uluslararası gaz fiyatlarındaki artışların Türkiye'deki konut ve sanayi tarifelerine ne ölçüde yansıyacağı, ithalat sözleşmelerinin koşullarına ve fiyatlandırma kararlarına bağlı olacak.
IEA'nın raporu, doğal gaz piyasasında arz güvenliği riskinin yalnızca Avrupa'yla sınırlı olmadığını, küresel enerji ticaretini de etkilediğini ortaya koyuyor.
```