Çin'in otomobil ihracatındaki hızlı büyüme küresel otomotiv ve taşımacılık sektöründeki dengeleri değiştiriyor. 2019'da 600 binin altında otomobil ve hafif ticari araç ihraç eden Çin için 2026 başında 10 milyon adetlik ihracat tahmini yapılırken, son verilerin ardından Çin Binek Otomobil Birliği beklentiyi 12 milyon araca kadar yükseltti. Artan ihracat araç taşıyıcı gemi talebini de patlatırken, büyük taşıyıcıların günlük kiralama ücretleri yılbaşından bu yana yaklaşık yüzde 65 arttı.
Çin otomotiv endüstrisinin küresel pazarlara açılma hızı yeni bir seviyeye ulaşıyor.
Ülkedeki zayıflayan iç talebe karşılık üreticilerin ihracata yönelmesi, Çin'i yalnızca dünyanın en büyük otomobil üreticisi değil, aynı zamanda küresel otomobil ticaretinin en büyük merkezlerinden biri haline getiriyor.
Araştırma şirketi Mobility Global, 2026'nın başlarında Çin'in bu yıl 10 milyon adede kadar otomobil ve hafif ticari araç ihraç edebileceğini tahmin etmişti.
Ancak yılın ilerleyen aylarında ihracatın beklenenden daha hızlı büyümesi tahminleri yukarı taşıdı.
YENİ TAHMİN 12 MİLYON ARAÇ
Çin Binek Otomobil Birliği'nin (CPCA) eylül ayında açıkladığı son tahmine göre Çin'in toplam araç ihracatı 2026 yılında 12 milyon adede ulaşabilir.
CPCA Genel Sekreteri Cui Dongshu, ihracatın 2030 yılına kadar yıllık 18 milyon ila 20 milyon araç seviyesine çıkabileceğini öngörüyor.
Bu tahminin gerçekleşmesi halinde Çin'in otomotiv ihracatındaki büyümesi birkaç yıl içinde küresel otomotiv ticaretinin ölçeğini önemli ölçüde değiştirecek.
2019'DA 600 BİNİN ALTINDAYDI
Çin'in otomobil ihracatındaki büyümenin boyutu 2019 verileriyle karşılaştırıldığında daha net görülüyor.
Mobility Global verilerine göre Çin, 2019 yılında 600 binin altında otomobil ve hafif ticari araç ihraç etmişti.
2026 yılı için yapılan 10 milyon adetlik ilk tahmin bile ihracatın yalnızca yedi yıl içinde yaklaşık 17 katına çıkması anlamına geliyordu.
CPCA'nın 12 milyon adetlik yeni tahmininin gerçekleşmesi durumunda ise 2019'a kıyasla artış yaklaşık 20 kata ulaşacak.
AĞUSTOSTA İHRACAT YÜZDE 77,5 ARTTI
Çinli otomobil üreticilerinin ihracat temposu yılın ikinci yarısında da hız kesmedi.
CPCA verilerine göre Çin'in binek otomobil ihracatı ağustos ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 77,5 artarak 894 bin adede ulaştı.
Elektrikli otomobil ve şarj edilebilir hibrit araç ihracatındaki yıllık büyüme ise aynı ayda yüzde 154,7 seviyesine çıktı.
BYD ve Geely gibi Çinli üreticiler ağustos ayında yeni ihracat rekorları kırarken, şirketlerin Avrupa ve diğer dış pazarlardaki satışları Çin'deki zayıf iç talebin giderek daha önemli bir alternatifi haline geldi.
ÇİN'DE İÇ PAZAR DARALIYOR
İhracattaki güçlü tablo, Çin iç pazarındaki gelişmelerle belirgin biçimde ayrışıyor.
Çin'deki otomobil satışları ağustos ayında yıllık bazda yüzde 23,7 düşerek 1,55 milyon adede geriledi.
Böylece iç pazardaki satış düşüşü art arda 11'inci aya taşındı.
Elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araçların Çin içindeki satışları da aynı dönemde yüzde 10,1 geriledi.
İç talepteki zayıflık, Çinli üreticilerin üretim kapasitesini kullanabilmek için Avrupa, Latin Amerika, Orta Doğu ve diğer Asya pazarlarına daha fazla yönelmesine neden oluyor.
ARAÇ TAŞIYAN GEMİLERDE KAPASİTE KRİZİ
Çin'in otomobil ihracatındaki hızlı büyüme yalnızca otomotiv sektörünü değil, deniz taşımacılığını da etkiliyor.
Otomobillerin gemiye sürülerek yüklenip boşaltıldığı Ro-Ro ve PCTC tipi özel araç taşıyıcı gemilere yönelik talep hızla arttı.
Clarksons verilerine göre büyük araç taşıyıcı gemiler için ortalama yıllık charter ücreti haziran ayında günlük 70 bin dolara ulaştı.
Bu rakam 2025 sonunda yaklaşık 42 bin 500 dolar seviyesindeydi.
Böylece charter fiyatları yıl içinde yaklaşık yüzde 65 yükseldi.
GEMİ FİLOSU YÜZDE 40 BÜYÜDÜ AMA YETMİYOR
Deniz taşımacılığı şirketleri son yıllarda artan talebi karşılayabilmek için yeni gemi siparişlerini hızlandırdı.
Dünyanın en büyük araç taşıyıcı filo işletmecilerinden Wallenius Wilhelmsen'e göre küresel araç taşıyıcı gemi filosu yaklaşık yüzde 40 büyüdü.
Buna rağmen mevcut kapasite Çin'in hızla artan otomobil ihracatını karşılamakta zorlanıyor.
Bazı özel araç taşıyıcı gemilerin kapasitesi şimdiden önümüzdeki yıllar için rezerve edilmiş durumda.
OTOMOBİLLER KONTEYNERLERLE TAŞINIYOR
Taşıyıcı gemilerde yeterli kapasite bulunamaması Çinli otomobil üreticilerini alternatif yöntemlere yöneltiyor.
Bazı şirketler otomobilleri standart konteynerlere yükleyerek Avrupa, Avustralya ve Latin Amerika'ya göndermeye başladı.
Sektör yöneticilerine göre Çin'den ihraç edilen milyonlarca araç artık geleneksel araç taşıyıcı gemilerin dışında konteyner ve diğer alternatif taşıma yöntemleriyle sevk ediliyor.
Ancak konteyner taşımacılığı otomobiller açısından daha fazla yükleme işlemi gerektirdiği için özel araç taşıyıcı gemilere kıyasla daha karmaşık bir lojistik süreci beraberinde getiriyor.
BYD VE SAIC AVRUPA'DA PAYINI ARTIRIYOR
Çin'in ihracat hamlesinin en önemli hedeflerinden biri Avrupa pazarı.
Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği verilerine göre Çinli SAIC Motor'un Avrupa Birliği'ndeki yeni araç tescilleri 2026'nın ilk yarısında yıllık bazda yaklaşık yüzde 19 arttı.
BYD'nin Avrupa Birliği'ndeki tescilleri ise aynı dönemde iki kattan fazla yükseldi.
Çinli şirketler özellikle elektrikli otomobil ve şarj edilebilir hibrit modellerle Avrupa pazarındaki varlıklarını genişletmeye devam ediyor.
ÇİNLİ ÜRETİCİLER AVRUPA'DA FABRİKAYA YÖNELİYOR
Avrupa Birliği'nin Çin'de üretilen elektrikli otomobillere uyguladığı ek gümrük vergileri, Çinli üreticilerin stratejisinde de değişikliğe yol açıyor.
BYD ve diğer Çinli üreticiler ihracatın yanı sıra Avrupa'da doğrudan üretim yapabilecek fabrikalara ve yerelleştirilmiş tedarik zincirlerine yatırım yapıyor.
Bu strateji Çinli markaların gümrük vergilerinin etkisini azaltmasına ve Avrupa pazarında daha kalıcı bir üretim ağı oluşturmasına imkan sağlayabilir.
KÜRESEL OTOMOTİV REKABETİ YENİDEN ŞEKİLLENİYOR
Çin'in 2019'da 600 binin altında olan otomobil ve hafif ticari araç ihracatını birkaç yıl içinde 10 milyon sınırının üzerine taşıması, küresel otomotiv sektöründeki en hızlı dönüşümlerden birine işaret ediyor.
Son CPCA tahminlerinin 12 milyon araca ulaşması ise Çin'in dış pazarlardaki büyümesinin daha önce beklenenden de hızlı ilerlediğini gösteriyor.
İhracattaki artış Çinli üreticilerin Avrupa ve gelişmekte olan pazarlardaki rekabetini artırırken, araç taşıyan gemilerden liman kapasitesine kadar küresel otomotiv lojistiğinde de yeni yatırım ihtiyacı yaratıyor.
Kaynak: China Passenger Car Association (CPCA), Reuters, Mobility Global, Clarksons, ACEA