Dünyanın elektrik tüketimi yapay zekâ veri merkezleri, elektrikli araçlar, sanayi ve soğutma sistemlerinin etkisiyle hızla artıyor. Uluslararası Enerji Ajansı'na göre küresel elektrik tüketiminin 2025'teki 28 bin 200 TWh seviyesinden 2030'da 33 bin 600 TWh'ye çıkması bekleniyor. Böylece dünya yalnızca beş yılda yaklaşık 5 bin 400 TWh daha fazla elektrik tüketmeye başlayacak.
Küresel ekonomide elektrik kullanımının ağırlığı hızla artıyor.
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) Electricity 2026 raporuna göre dünya genelinde elektrik talebinin 2026-2030 döneminde yıllık ortalama yüzde 3,6 büyümesi bekleniyor.
Bu hız, son 10 yıldaki yıllık ortalama yüzde 2,8'lik büyümenin belirgin biçimde üzerine çıkıyor.
HER YIL 1.100 TWh YENİ TALEP GELECEK
IEA'nın tahminlerine göre küresel elektrik tüketimine 2030'a kadar her yıl ortalama yaklaşık 1.100 TWh yeni talep eklenecek.
2015-2025 döneminde yıllık ortalama artış yaklaşık 700 TWh seviyesindeydi.
Böylece dünyanın her yıl sisteme eklemek zorunda olduğu elektrik miktarı önceki 10 yılın ortalamasına göre yaklaşık yüzde 57 artacak.
TÜKETİM 33 BİN 600 TWh'YE ÇIKACAK
Küresel elektrik tüketimi 2025 yılında yaklaşık 28 bin 200 TWh seviyesinde gerçekleşti.
IEA, tüketimin 2030 yılında 33 bin 600 TWh'ye ulaşacağını öngörüyor.
Bu tahmin, yalnızca beş yılda yaklaşık 5 bin 400 TWh'lik ek tüketim anlamına geliyor.
Elektrik talebi aynı dönemde toplam küresel enerji talebinden en az 2,5 kat daha hızlı büyüyecek.
AI VE VERİ MERKEZLERİ TALEBİ ARTIRIYOR
Elektrik tüketimindeki yükselişin önemli kaynaklarından biri yapay zekâ ve veri merkezleri olacak.
Büyük yapay zekâ modellerini eğitmek ve çalıştırmak için kullanılan yüksek performanslı işlemciler, veri merkezlerinin elektrik ihtiyacını hızla artırıyor.
Özellikle ABD'de veri merkezlerinin, ülkenin 2030'a kadar gerçekleşmesi beklenen ilave elektrik talebinin yaklaşık yarısını oluşturacağı tahmin ediliyor.
ABD'nin toplam elektrik tüketiminin önümüzdeki beş yılda 420 TWh'den fazla artması bekleniyor.
BİNALAR TALEP ARTIŞININ YARISINI OLUŞTURACAK
IEA'ya göre 2025-2030 döneminde küresel elektrik talebindeki ilave tüketimin yüzde 49'u konut ve ticari binalardan gelecek.
Bu artışta klima kullanımı, veri merkezleri, ısı pompaları ve ticari faaliyetlerin genişlemesi önemli rol oynayacak.
Özellikle artan sıcaklıklar nedeniyle soğutma sistemlerinin elektrik tüketimindeki ağırlığının yükselmesi bekleniyor.
ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN PAYI İKİYE KATLANACAK
Elektrikli araçların yaygınlaşması da küresel elektrik talebini yukarı taşıyan önemli faktörlerden biri olacak.
IEA, ulaşım sektörünün küresel elektrik talebindeki ilave büyümeden aldığı payın 2030'a kadar yüzde 10'un üzerine çıkacağını öngörüyor.
Bu oran önceki beş yıllık dönemin yaklaşık iki katına karşılık geliyor.
ELEKTRİĞİN EKONOMİDEKİ PAYI ARTIYOR
Elektrifikasyon yalnızca ulaşımda değil sanayi, binalar ve üretim süreçlerinde de hızlanıyor.
Elektriğin dünya genelindeki toplam nihai enerji tüketimindeki payının 2025'teki yüzde 21 seviyesinden 2030'da yüzde 24'e yükselmesi bekleniyor.
IEA bu dönüşümü küresel ekonomide yeni bir "Elektrik Çağı"nın başlangıcı olarak tanımlıyor.
YENİLENEBİLİR VE NÜKLEERİN PAYI YÜZDE 50'YE ÇIKACAK
Artan talebi karşılamak için elektrik üretim kapasitesinin de hızla büyümesi gerekiyor.
IEA'ya göre yenilenebilir enerji ve nükleer santraller birlikte 2030 yılında küresel elektrik üretiminin yaklaşık yüzde 50'sini sağlayacak.
Bu oran 2025 yılında yaklaşık yüzde 42 seviyesindeydi.
Güneş enerjisi başta olmak üzere yenilenebilir kaynaklardaki hızlı büyüme, elektrik talebindeki artışın karşılanmasında merkezi rol oynayacak.
Kaynak: Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) – Electricity 2026
