Nike’ın kurucu ortağı Phil Knight ve eşi Penny Knight, mezunu oldukları Oregon Üniversitesi’ne mühendislik fakültesi kurulması için 1 milyar dolar bağışladı. Çarşamba günü açıklanan beklenmedik bağış, çiftin Knight Kampüsü’ne toplam taahhüdünü 2 milyar doların üzerine çıkardı.
.jpeg)
Trump yönetiminin yükseköğretim kurumlarına desteği geri çektiği dönemde milyarder hayırseverler devreye giriyor. MacKenzie Scott’ın HBCU’lara toplamda 1 milyar dolardan fazla bağış yaptığı bir dönemde, Nike’ın kurucu ortağı Phil Knight da bir kamu üniversitesine bilinen en büyük bağışlardan birini yaptı.
Oregon Üniversitesi, Knight’ın 1959’da mezun olduğu okul, Çarşamba günü Nike’ın kurucu ortağı ve eşi Penny Knight’ın üniversitede bir mühendislik fakültesi kurulması için 1 milyar dolar taahhüt ettiğini duyurdu. The New York Times’ın haberine göre bağış, plansız bir telefon görüşmesinin ardından ortaya çıktı ve beklenmedik nitelikteydi.
Oregon kampüsündeki diğer tesisler gibi yeni mühendislik okulu da Knight çiftinin adını taşıyacak.
Bu bağışla birlikte çiftin Knight Kampüsü’ne toplam taahhüdü 2 milyar doların üzerine çıktı. Daha önce 2016 ve 2021’de üniversitenin bilimsel araştırma kompleksinin genişletilmesi için iki ayrı 500 milyon dolarlık bağış yapılmıştı.
Yeni kaynak, şu anda yalnızca mühendislik yan dalı ve lisansüstü programlar sunan Oregon’un tam kapsamlı bir lisans mühendislik programı kurmasına imkân verecek. Yetkililer NYT’ye sürecin yaklaşık on yıl süreceğini söyledi.
Oregon Üniversitesi rektör yardımcısı ve biyo-mühendislik profesörü Bob Guldberg, programın eyaletteki mühendis açığını gidermeye yardımcı olabileceğini belirtti.
Üniversite Rektörü Karl Scholz, Fortune’a yaptığı açıklamada şunları söyledi: “Bu olağanüstü bağış, yükseköğretimin neler sunabileceğinin bir teyididir. Yeniliği ölçeklendirme, etkiyi hızlandırma ve yarının sektörlerinin ihtiyaç duyduğu nitelikli mühendislik talebini karşılama imkânı veriyor; üstelik bunu eyalet vergi mükelleflerine yük bindirmeden yapıyor.”
ATLETİZM BAĞIŞLARI VE “NIKE ÜNİVERSİTESİ”
Knight çifti, Oregon’daki atletizmle bağlantılı bağışlar da yaptı. Bunlar arasında, vefat eden oğulları Matthew Knight anısına üniversitenin basketbol arenasının inşası için verilen 100 milyon dolarlık bağış da bulunuyor.
Knight sayesinde Oregon’un spor giyim markasıyla güçlü bağları var. Sporcular yeni ve özel ekipmanlara erişebiliyor, NIL (isim, imaj ve benzerlik hakları) konusunda da ayrı destek görüyor. Bu nedenlerle bazıları okulu “Nike Üniversitesi” olarak anıyor. Konuyla ilgili bir kitap da yayımlandı.
Bu taahhüt, Knight çiftinin yoğun bir hayırseverlik dönemini de taçlandırıyor. Geçen hafta çift, Portland’daki Providence St. Vincent Tıp Merkezi ve Providence Kalp Enstitüsü’ne 1,1 milyar dolar bağışladı. Geçen yıl ise OHSU’nun Knight Kanser Enstitüsü’ne 2 milyar dolar verdiler.
88 yaşındaki Phil Knight’ın serveti Bloomberg’e göre yaklaşık 23 milyar dolar.
BAĞIŞIN ZAMANLAMASI VE FEDERAL DESTEK TARTIŞMASI
Knight’ların rekor bağışı, üniversitelere federal desteğin belirsizleştiği bir dönemde geldi. 2025’in başında Trump yönetimi federal bilim kurumlarında binlerce kişiyi işten çıkardı, üniversitelere hibe ödemelerini yavaşlattı ve araştırma genel giderlerine yönelik fonları kesmeye çalıştı. DEI hibelerini de geri çekti.
Beyaz Saray’ın 2026 mali yılı bütçe talebi, savunma dışı bilimsel araştırma-geliştirme fonunda yaklaşık yüzde 36’lık kesinti öngörüyordu. Ulusal Bilim Vakfı’nda (NSF) bu oran yaklaşık yüzde 57, Ulusal Sağlık Enstitüleri’nde (NIH) ise yüzde 40’ın üzerindeydi. Ancak Kongre büyük ölçüde Trump’ın taleplerini reddetti ve bilim fonlarını büyük ölçüde korudu.
Yönetim geri adım atmadı. 2027 mali yılı önerisi yine bilimsel araştırma ve eğitim programlarında kesinti öngörüyor. Yetkililer, araştırma fonlarının akademik kurumlar yerine doğrudan öğrenci ve araştırmacılara yönelmesini istediklerini söyledi.