Küresel petrol fiyatları artan arz beklentileriyle iki haftanın en düşük seviyelerine yakın seyrederken, dizel piyasasında tam tersi bir tablo oluştu. Avrupa’da düşük kükürtlü dizelin Brent petrole göre primi varil başına yaklaşık 95 dolara çıkarak rekor kırdı. ABD’nin dizel ihracatına kısıtlama getirebileceği beklentisi fiyat baskısını artırıyor.
Petrol ve dizel piyasalarında dikkat çekici bir ayrışma yaşanıyor.
Brent petrol, Körfez bölgesinden arzın artacağı beklentileri ve Orta Doğu’daki çatışmaların sona ermesine yönelik diplomatik girişimlerin etkisiyle iki haftanın en düşük seviyelerine yakın seyrediyor.
Brent vadeli işlemleri yüzde 0,37 artışla varil başına 99,62 dolar seviyesinde işlem görürken, ABD tipi WTI petrol yüzde 0,49 düşüşle 90,08 dolara geriledi.
Brent bir önceki seansta 97,36 dolarla 8 Eylül’den bu yana en düşük seviyesini görmüştü.
Dizelde prim 95 dolarla rekor kırdı
Ham petrol fiyatlarındaki geri çekilmeye karşın rafine ürünler tarafında fiyat baskısı sürüyor.
Avrupa’da düşük kükürtlü dizelin Brent petrol vadeli işlemlerine göre primi varil başına yaklaşık 95 dolara çıkarak rekor seviyeye ulaştı.
Dizel fiyatlarındaki sert yükselişte küresel arz sıkışıklığı ve ABD’den yapılacak ihracata yönelik belirsizlikler etkili oluyor.
ABD’de dizel ihracat yasağı gündemde
ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkedeki rekor seviyelere ulaşan yakıt fiyatlarını düşürmek amacıyla dizel ihracatının yasaklanması fikrine destek vermesi, küresel piyasalardaki arz endişelerini artırdı.
Piyasa uzmanları, olası bir ihracat yasağının ABD’deki fiyatları düşürmekte sınırlı etkili olabileceğini, buna karşılık küresel dizel arzını daha da sıkılaştırabileceğini değerlendiriyor.
Saxo Bank Emtia Stratejisi Başkanı Ole Hansen, ABD’nin dizel ihracatına kısıtlama getirebileceğine yönelik endişelerin gazoil fiyatlarını yükselttiğini ve bunun Brent petrol fiyatlarına da destek sağladığını belirtti.
Avrupa ABD dizeline daha bağımlı hale geldi
Orta Doğu’dan yapılan dizel ve jet yakıtı sevkiyatlarının savaş nedeniyle aksaması, Avrupa’nın ABD’den yapılan yakıt ithalatına bağımlılığını artırdı.
Bu nedenle ABD’den yapılacak dizel ihracatının sınırlandırılması ihtimali Avrupa piyasası açısından önemli bir arz riski oluşturuyor.
Körfez'de petrol arzı artıyor
Ham petrol tarafında ise arz görünümü iyileşiyor.
Suudi Arabistan, 11 Eylül’de kapatılan Doğu-Batı petrol boru hattını yeniden devreye aldı. Hat, ham petrolün Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan Kızıldeniz’deki Yanbu Limanı’na taşınmasına imkân sağlıyor.
Suudi Arabistan ayrıca Asyalı rafinerilere Hürmüz Boğazı dışındaki noktalardan daha fazla petrol tedarik etmeyi teklif etti.
Irak ihracatı artırıyor
Petrol arzını destekleyen bir başka gelişme Irak’tan geldi.
Irak Petrol Bakanı, ülkenin günlük petrol ihracatının 3 milyon varilin üzerine çıktığını açıkladı.
Irak ayrıca Türkiye üzerinden yapılan petrol ihracatını günlük 600 bin varilin üzerine çıkarmayı hedefliyor.
Hürmüz için yeniden açılma ihtimali
İranlı üst düzey bir yetkili Reuters’a yaptığı açıklamada, ABD’nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına uygulanan ablukayı kaldırması halinde Hürmüz Boğazı’nın yedi gün içinde yeniden açılabileceğini söyledi.
Bu açıklama da küresel petrol arzına ilişkin endişelerin bir miktar azalmasına katkı sağladı.
ABD petrol stokları beklentinin aksine arttı
Petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı artıran bir diğer gelişme ABD stoklarından geldi.
Sektör verilerine göre ABD’nin ham petrol stokları 18 Eylül haftasında 1,8 milyon varil arttı.
Reuters anketine katılan analistler ise stoklarda düşüş bekliyordu.