Atıl işgücü, standart işsizlik tanımının ötesine geçerek işgücü piyasasında kullanılmayan potansiyeli daha geniş kapsamda ölçmeyi amaçlayan göstergedir. Türkiye'de atıl işgücü oranı; işsizlerin yanı sıra zamana bağlı eksik istihdamdaki kişiler ile potansiyel işgücünü de hesaba katar.
Resmi işsizlik oranı işgücü piyasasının temel göstergelerinden biridir ancak çalışma isteği veya kapasitesi bulunan herkes standart işsiz tanımına girmeyebilir.
Bu nedenle Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından geliştirilen tamamlayıcı göstergeler, işgücü piyasasındaki kullanılmayan kapasiteyi daha geniş bir çerçevede incelemeyi amaçlar.
ATIL İŞGÜCÜ KİMLERİ KAPSAR?
TÜİK'in yayımladığı atıl işgücü göstergesinde üç temel grup bulunur: işsizler, zamana bağlı eksik istihdamdaki kişiler ve potansiyel işgücü.
İşsizler standart işsizlik kriterlerini karşılayan kişilerdir. Zamana bağlı eksik istihdam ise istihdamda olmasına rağmen normal çalışma süresinden daha az çalışan ve daha fazla çalışmak isteyen uygun durumdaki kişileri kapsar.
Potansiyel işgücü ise istihdamda veya işsiz olmayan ancak işgücü piyasasına standart işsizlik tanımından daha yakın konumda bulunan kişileri içerir.
POTANSİYEL İŞGÜCÜ NE DEMEK?
TÜİK tanımında potansiyel işgücü; referans döneminde istihdamda veya işsiz olmayan çalışma çağındaki kişiler arasından iş aradığı halde kısa sürede işbaşı yapamayacak durumda olanlarla, iş aramamasına rağmen çalışma isteği bulunan ve kısa sürede işbaşı yapabilecek kişileri kapsar.
Bu kişiler standart işsizlik ölçümünde işsiz grubunda yer almayabilir ancak işgücü piyasasındaki kullanılabilir emek potansiyelinin değerlendirilmesinde önem taşır.
ATIL İŞGÜCÜ ORANI NASIL HESAPLANIR?
Atıl işgücü oranının payında zamana bağlı eksik istihdamdaki kişiler, işsizler ve potansiyel işgücü birlikte yer alır.
Paydada ise işgücüne potansiyel işgücü eklenir. Bu nedenle atıl işgücü oranının kapsamı standart işsizlik oranından daha geniştir.
İŞSİZLİK ORANIYLA NEDEN FARKLIDIR?
İşsizlik oranı yalnızca standart işsiz tanımındaki kişilerin işgücüne oranını gösterir. Atıl işgücü ise işi olduğu halde daha fazla çalışmak isteyenleri ve standart işsizlik tanımına girmeyen bazı çalışmaya istekli kişileri de hesaba katar.
Dolayısıyla iki gösterge birbirinin alternatifi değildir. İşsizlik oranı standart işgücü piyasası ölçümünü, atıl işgücü göstergesi ise kullanılmayan emek kapasitesinin daha geniş görünümünü sunar.
İşgücü piyasası değerlendirilirken bu göstergeler istihdam ve işgücüne katılım verileriyle birlikte kullanılabilir.
Kaynak: Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), İşgücü İstatistikleri ve Tamamlayıcı İşgücü Göstergeleri; Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO).