BIST 100, Borsa İstanbul'da işlem gören ve belirlenen seçim kriterlerini karşılayan 100 payın fiyat performansını ölçen temel borsa endeksidir. XU100 koduyla takip edilen endeks, Türkiye pay piyasasının genel yönünü değerlendirmek için kullanılan başlıca göstergelerden biridir.
Ekonomi haberlerinde sıkça karşılaşılan BIST 100 endeksi, tek bir şirketin hisse senedi fiyatını değil, belirli şirket paylarından oluşan bir grubun fiyat hareketini gösterir.
BIST 100 ENDEKSİNDE HANGİ ŞİRKETLER BULUNUR?
BIST 100 endeksinde yer alan şirketler, Borsa İstanbul tarafından belirlenen endeks seçim kriterlerine göre tespit edilir.
Şirket paylarının fiili dolaşımdaki piyasa değeri, işlem hacmi ve ilgili endeks kurallarında yer alan diğer koşullar seçim sürecinde dikkate alınabilir.
Endekste yer alan şirketler sabit değildir. Dönemsel değerlendirmeler sonucunda bazı paylar endekse dahil edilirken bazıları endeks kapsamından çıkarılabilir.
BIST 100 NASIL HESAPLANIR?
BIST 100, piyasa değeri ağırlıklı bir endekstir. Hesaplamada endeksteki payların fiyatları, pay sayıları ve fiili dolaşım oranları gibi unsurlar dikkate alınır.
Bu nedenle endekste yer alan bütün şirketlerin endeks üzerindeki etkisi eşit değildir.
Fiili dolaşımdaki piyasa değeri daha yüksek olan bir şirketin fiyatındaki değişim, diğer koşullar aynı olduğunda endeksi daha fazla etkileyebilir.
BIST 100'ÜN YÜKSELMESİ NE DEMEKTİR?
BIST 100 endeksinin yükselmesi, endeksin hesaplanmasında kullanılan ağırlıklı fiyatların toplam etkisinin pozitif olduğunu gösterir.
Ancak endeksin yükselmesi, endeksteki bütün hisselerin değer kazandığı anlamına gelmez.
Bazı şirketlerin hisseleri yükselirken diğerleri düşebilir. Endeksin yönü, bu hareketlerin endeks ağırlıklarıyla birlikte hesaplanması sonucunda ortaya çıkar.
BIST 100 İLE BIST 30 ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Borsa İstanbul'da farklı kapsam ve seçim kriterlerine sahip çok sayıda endeks bulunur.
BIST 30 daha dar kapsamlı bir şirket grubunun performansını ölçerken BIST 100 daha geniş bir pay grubunu temsil eder.
BIST Banka ve BIST Sınai gibi sektörel endeksler ise belirli faaliyet alanlarındaki şirketlerin fiyat hareketlerini izlemek için kullanılır.
FİYAT ENDEKSİ İLE GETİRİ ENDEKSİ AYNI MIDIR?
Hayır. BIST 100'ün yaygın olarak takip edilen XU100 göstergesi fiyat endeksidir.
Fiyat endeksi ile getiri endeksi arasındaki temel fark nakit temettülerin hesaplamaya nasıl dahil edildiğidir.
Getiri endeksi, nakit temettülerin yeniden yatırıma yönlendirildiği varsayımını hesaplamaya dahil ederken fiyat endeksi bu getiriyi aynı biçimde yansıtmaz.
Bu nedenle uzun dönemli performans karşılaştırmalarında kullanılan endeks türünün belirtilmesi önemlidir.
Kaynak: Borsa İstanbul, BIST 100 Endeksi ve BIST Piyasa Değeri Ağırlıklı Pay Endeksleri Kural Seti.