Yatırım fonlarında risk değeri, fonun fiyat dalgalanmalarını belirli bir yöntemle ölçerek yatırımcılara karşılaştırılabilir bilgi sunan göstergedir. Türkiye'de yatırım fonlarının risk ve getiri profilinde genellikle 1 ile 7 arasında bir ölçek kullanılır. Bu ölçekte 1 en düşük, 7 ise en yüksek oynaklık kategorisini ifade eder. Ancak düşük risk değeri, fonun zarar etmeyeceği anlamına gelmez.
Yatırım fonlarının riskleri, portföylerinde bulunan varlıkların özelliklerine göre değişir. Hisse senedi, tahvil, altın ve para piyasası araçları farklı fiyat hareketlerine ve risk kaynaklarına sahiptir.
FONLARDA 1 İLE 7 ARASINDAKİ RİSK DEĞERİ NEDİR?
Risk göstergesi, fonun fiyat veya getiri dalgalanmalarının büyüklüğüne ilişkin standartlaştırılmış bir ölçüdür.
Risk değeri 1 olan fonlar, kullanılan hesaplama yöntemine göre en düşük oynaklık grubunda bulunur.
Risk değeri 7 olan fonlar ise en yüksek oynaklık grubunda yer alır.
Aradaki değerler farklı dalgalanma seviyelerini temsil eder. Bununla birlikte risk değeri 4 olan bir fonun, risk değeri 2 olan fondan kesin olarak iki kat riskli olduğu söylenemez.
FON RİSK DEĞERİ NASIL HESAPLANIR?
Risk değerinin hesaplanmasında temel göstergelerden biri volatilitedir.
Volatilite, fonun belirli bir dönemdeki getirilerinin ne ölçüde dalgalandığını gösterir.
SPK düzenlemelerinde risk değerinin hesaplanmasına ilişkin genel yöntemde geçmiş haftalık getirilerden yararlanılır ve oynaklık yıllık bazda değerlendirilir.
Yeterli geçmiş verisi bulunmayan fonlarda ise düzenlemelerde belirtilen alternatif hesaplama yöntemleri kullanılabilir.
DÜŞÜK RİSKLİ FON ZARAR EDER Mİ?
Evet. Düşük risk kategorisinde yer alan bir yatırım fonunun da değeri gerileyebilir.
Örneğin kısa vadeli borçlanma araçlarına yatırım yapan bir fon, faiz oranlarındaki değişimlerden veya portföyündeki varlıkların değer kaybından etkilenebilir.
Risk değerinin düşük olması, yalnızca kullanılan ölçüte göre fiyat dalgalanmalarının daha sınırlı olduğunu gösterir.
RİSK DEĞERİ BÜTÜN RİSKLERİ GÖSTERİR Mİ?
Hayır. Risk göstergesi yatırım fonunun bütün risklerini kapsayan eksiksiz bir ölçü değildir.
Fonun taşıdığı kredi riski, likidite riski, karşı taraf riski, operasyonel risk ve yoğunlaşma riski ayrıca değerlendirilmesi gereken unsurlardır.
Örneğin fiyatı uzun süre istikrarlı görünen bir varlıkta, ihraççının ödeme güçlüğüne düşmesi nedeniyle ani değer kaybı yaşanabilir.
FONUN RİSK DEĞERİ DEĞİŞEBİLİR Mİ?
Evet. Fonun portföy yapısının veya piyasa koşullarının değişmesi, risk göstergesinin zaman içinde farklılaşmasına neden olabilir.
Geçmiş fiyat hareketleri üzerinden hesaplanan risk değeri, gelecekteki oynaklığın kesin tahmini değildir.
Bu nedenle risk göstergesi belirli bir tarihteki hesaplama sonucunu yansıtır.
FONUN RİSK DEĞERİ NEREDEN ÖĞRENİLİR?
Yatırım fonlarının risk ve getiri profilleri, yatırımcı bilgi formlarında açıklanır.
Fonun yatırım stratejisi, portföy sınırlamaları ve maruz kalabileceği temel riskler ise izahname ve diğer kamuyu aydınlatma belgelerinde yer alır.
Bu belgeler Kamuyu Aydınlatma Platformu üzerinden incelenebilir.
Kaynak: Sermaye Piyasası Kurulu, Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber; Yatırım Fonları Tanıtım Rehberi; Kamuyu Aydınlatma Platformu, Yatırımcı Bilgi Formları.