Ana içeriğe atla

Fon Kanunu yürürlüğe girdi: 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek

Fon krizinin ardından hazırlanan 7596 sayılı Kanun yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle yatırımcılara 1 milyon liraya kadar ara ödeme yapılabilecek, fonlardan hukuka aykırı çıkarılan varlıklar sorumlulardan tahsil edilebilecek.

fon

Sermaye piyasalarında 17 Eylül'de başlayan fon krizinin ardından hazırlanan Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında Kanun, 27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı.

TBMM'de 22 Ekim'de kabul edilen 7596 sayılı Kanun, Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiyesine karar verilen ve tasfiyesi henüz tamamlanmamış yatırım fonlarını kapsıyor. Düzenleme, diğer yatırım fonları için genel veya sürekli bir tasfiye rejimi oluşturmuyor.

1 milyon liraya kadar ara ödeme

Kanunun yatırımcılar açısından en önemli hükümlerinden biri ara ödeme düzenlemesi oldu. SPK tarafından belirlenecek fonlarda, net yatırım tutarı 1 milyon liranın altında olan yatırımcılara hesaplanan tutar kadar, 1 milyon lira ve üzerinde olanlara ise en fazla 1 milyon lira ara ödeme yapılabilecek.

Ara ödemeler, yatırımcının net yatırım tutarının endeksleme uygulanmadan hesaplanan kısmını aşamayacak. Para piyasası fonları dışındaki fonlarda, ara ödeme miktarı yatırımcının hesabındaki katılma paylarının önceki gün sonu toplam değerini de geçemeyecek.

Ancak kanunun yürürlüğe girmesi, bütün yatırımcılara hemen ödeme yapılacağı anlamına gelmiyor. Ödeme yapılacak fonları, uygulama esaslarını ve dağıtım sırasını SPK belirleyecek. Yapılan ara ödemeler nihai tasfiye alacağından düşülecek.

Para yetmezse küçük yatırımcıdan başlanabilecek

Fonun nakit varlıklarının ödemeleri karşılamaya yetmemesi durumunda SPK, net yatırım tutarı en düşük olan yatırımcıdan başlayarak ödeme yapılmasına karar verebilecek. Kurul ayrıca bütün yatırımcılar için belirli bir asgari ara ödeme tutarı belirleyebilecek.

Net yatırım tutarının hesaplanmasında, fonlara yapılan nakit giriş ve çıkışları belirli koşullarda tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurt içi üretici fiyat endeksindeki (Yİ-ÜFE) değişimlerin aritmetik ortalaması esas alınarak güncellenecek. Hesaplamaları Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) yapacak.

Bloke edilen yatırımcılar da kapsamda

Kanun, fon alım satım işlemlerinin durdurulması nedeniyle katılma payları bloke edilen yatırımcıları da kapsıyor.

17 Eylül 2026 ve öncesinde TEFAS'a iletilen ancak ilgili fonun temerrüdü veya katılma payı fiyatının açıklanmaması nedeniyle gerçekleştirilemeyen talimatlarda payları bloke edilen kişiler de fon pay sahibi kabul edilerek tasfiye hükümlerinden yararlanabilecek.

Fon zararından önce portföy şirketleri sorumlu

Yeni düzenlemeye göre fon malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerler nedeniyle oluşan zarardan öncelikle fonun kurucusu veya yöneticisi olan portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak.

Zararın bu şirketlerden tamamen ya da kısmen tahsil edilememesi durumunda, SPK tarafından sorumluluğu belirlenen gerçek ve tüzel kişilerin malvarlıklarına başvurulabilecek. Sorumlu kişilerin görevlerinden ayrılmış olması, geçmiş işlemlerinden doğan sorumluluklarını ortadan kaldırmayacak.

SPK'nın bildirimde bulunmasının ardından Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), sorumluların malvarlıklarından tahsilat yapılması amacıyla yasal takip başlatabilecek.

El konulan varlıklar yatırımcılara dönebilecek

Fonlarla bağlantılı soruşturmalarda el konulan ve ilgili fona ait olduğu belirlenen para ile sermaye piyasası araçları, yetkili adli mercilerin kararıyla fona veya geri kazanım hesabına aktarılabilecek.

Fona doğrudan devredilemeyen malvarlığı değerleri için TMSF kayyım olarak atanabilecek. Bu durumda varlıkların satılması veya tasfiye edilmesiyle elde edilen tutarlar, her fon için ayrı açılan hesaplarda izlenecek.

Mahkeme tarafından müsaderesine karar verilen ve ilgili fonun zararını karşıladığı belirlenen varlıklar ise Hazineye gelir yazılmadan yatırım fonuna veya geri kazanım hesabına aktarılacak.

Geri kazanılan paralar ayrı hesaplarda tutulacak

Kanun kapsamında tahsil edilen veya iade edilen kaynaklar, TMSF bünyesinde oluşturulacak geri kazanım hesaplarında tutulacak. Her yatırım fonunun parası ayrı alt hesaplarda izlenecek.

Bu hesaplarda biriken tutarlar yalnızca ilgili fonun tasfiyesi ve fon pay sahiplerine yapılacak ödemeler için kullanılabilecek. Kaynaklar başka bir amaçla kullanılamayacak ve kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek.

Tasfiye tamamlanmışsa geri kazanılan tutarlar, zorunlu giderlerin düşülmesinin ardından yatırımcılara dağıtılmak üzere Yatırımcı Tazmin Merkezine aktarılacak.

Piyasa manipülasyonuna karışanlara ödeme yapılmayacak

SPK tarafından piyasa bozucu eylemler, bilgi suistimali veya piyasa dolandırıcılığı kapsamındaki fiilleri işlediği ya da bu fiillere katıldığı tespit edilen kişi ve kurumlar, düzenleme kapsamındaki fonların tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme alamayacak.

Kanun ayrıca tasfiye öncesinde olağan dışı kazanç elde eden kişilerin, belirlenen hesaplama esaslarına göre tespit edilecek tutarları SPK tarafından ilan edilen hesaplara gönüllü olarak iade edebilmesine olanak tanıyor.

Kanun 17 Eylül'den itibaren geçerli

Dokuz maddeden oluşan kanun, Resmî Gazete'de yayımlandığı 27 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Ancak hükümleri, fon krizinde tasfiye kararlarının alındığı 17 Eylül 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak.

Ara ödemelerin ne zaman başlayacağı, hangi fonlarda uygulanacağı ve yatırımcıların alacaklarının nasıl hesaplanacağına ilişkin ayrıntılar SPK tarafından belirlenecek.