Piyasa değeri, borsada işlem gören bir şirketin paylarının mevcut piyasa fiyatı üzerinden hesaplanan toplam değeridir. Bir payın fiyatı ile şirketin toplam pay sayısının çarpılmasıyla bulunur. Şirketlerin borsadaki büyüklüğünü karşılaştırmak için kullanılan temel göstergelerden biridir.
Borsa haberlerinde şirketlerin piyasa değerlerinin yükseldiği veya gerilediği sıkça belirtilir. Ancak piyasa değeri, şirketin kasasındaki para miktarını veya sahip olduğu bütün varlıkların muhasebe değerini göstermez.
PİYASA DEĞERİ NASIL HESAPLANIR?
Hesaplama oldukça basittir:
Piyasa değeri = Hisse senedi fiyatı × Toplam pay sayısı
Örneğin toplam 100 milyon adet payı bulunan varsayımsal bir şirketin hisse senedi borsada 50 liradan işlem görüyorsa şirketin piyasa değeri 5 milyar liradır.
Hisse fiyatı 60 liraya yükselirse toplam pay sayısı değişmediği varsayımıyla piyasa değeri 6 milyar liraya çıkar.
Bu hesaplama, şirketin bütün paylarının aynı birim fiyat üzerinden değerlendiği basitleştirilmiş durumu gösterir.
PİYASA DEĞERİ İLE HİSSE FİYATI AYNI ŞEY Mİ?
Hayır. Hisse fiyatı bir payın piyasa değerini, şirketin piyasa değeri ise bütün payların toplam değerini gösterir.
Örneğin bir şirketin hisse fiyatı 200 lira, başka bir şirketin hisse fiyatı 20 lira olabilir. Ancak ikinci şirketin toplam pay sayısı çok daha yüksekse piyasa değeri birinci şirketten büyük olabilir.
Bu nedenle hisse fiyatının yüksek olması şirketin mutlaka daha büyük olduğu anlamına gelmez.
FİİLİ DOLAŞIMDAKİ PİYASA DEĞERİ NEDİR?
Şirketin toplam paylarının tamamı borsada serbestçe işlem gören paylardan oluşmayabilir.
Fiili dolaşımdaki piyasa değeri, ilgili kurallar kapsamında fiili dolaşımda kabul edilen payların piyasa değerini ifade eder.
Örneğin 5 milyar lira piyasa değerine sahip bir şirketin fiili dolaşım oranı yüzde 30 ise basitleştirilmiş hesaplamayla fiili dolaşımdaki piyasa değeri 1,5 milyar liradır.
PİYASA DEĞERİ ŞİRKETİN GERÇEK DEĞERİ MİDİR?
Piyasa değeri, yatırımcıların mevcut işlem fiyatları üzerinden şirkete biçtiği değeri gösterir. Ancak şirketin ekonomik veya içsel değeriyle her zaman aynı olmak zorunda değildir.
Şirketin gelecekte yaratacağı nakit akımları, borçları, kârlılığı ve büyüme beklentileri farklı değerleme yöntemlerinde dikkate alınabilir.
PİYASA DEĞERİ İLE ŞİRKET DEĞERİ ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Finansal analizde kullanılan şirket değeri veya işletme değeri kavramı, İngilizce karşılığıyla Enterprise Value, piyasa değerinden farklıdır.
İşletme değerinin yaygın hesaplamasında özsermayenin piyasa değerine net finansal borç ve gerekli diğer düzeltmeler eklenir.
Bu nedenle aynı piyasa değerine sahip iki şirketin borçluluk ve nakit durumları farklıysa işletme değerleri de farklı olabilir.
Kaynak: U.S. Securities and Exchange Commission, Investor.gov, Market Capitalization; Borsa İstanbul, Pay Piyasası Değerlendirme Kriterleri.