Borsada piyasa emri ve limit emir, yatırımcıların hisse senedi alım satımında kullanabildiği iki temel emir türüdür. Piyasa emri, belirli bir fiyat yazılmadan mevcut karşı emirlerle işlem yapılmasını amaçlarken limit emir, yatırımcının kabul ettiği en yüksek alış veya en düşük satış fiyatını belirlemesine olanak tanır. İki emir türü arasındaki temel fark, fiyat kontrolü ve işlemin gerçekleşme koşullarıdır.
Borsada hisse senedi almak veya satmak isteyen yatırımcılar, emirlerini yetkili yatırım kuruluşları aracılığıyla işlem sistemine iletir. Emirler, ilgili piyasanın kuralları çerçevesinde karşılaştırılarak eşleştirilir.
PİYASA EMRİ NEDİR?
Piyasa emri, fiyat belirtilmeden yalnızca işlem miktarı girilerek verilen emir türüdür.
Bu emir, karşı tarafta bekleyen uygun emirlerle en iyi fiyat seviyesinden başlayarak eşleşir. Emir miktarının tamamı tek bir fiyat seviyesinde karşılanamayabilir.
Örneğin bir yatırımcının 100 adet hisse almak için piyasa emri verdiğini düşünelim. Satış tarafında 40 adet hisse 50 liradan, 60 adet hisse ise 50,20 liradan bekliyorsa emir farklı fiyat seviyelerinde gerçekleşebilir.
Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda piyasa emirleri Kalanı İptal Et koşuluyla girilir. Karşı tarafta yeterli emir bulunmazsa gerçekleşmeyen bölüm iptal edilir.
LİMİT EMİR NEDİR?
Limit emir, yatırımcının işlem yapmak istediği fiyatı ve miktarı belirlediği emir türüdür.
Örneğin bir yatırımcı 100 adet hisseyi en fazla 50 liradan almak için limit alış emri verebilir.
Bu emir 50 liradan veya daha düşük uygun fiyatlardan gerçekleşebilir. Ancak satış tarafında bu koşulları karşılayan emir bulunmazsa işlem gerçekleşmeyebilir.
Limit satış emrinde ise yatırımcı kabul ettiği en düşük satış fiyatını belirler.
PİYASA EMRİ İLE LİMİT EMİR ARASINDAKİ FARK NEDİR?
Piyasa emrinde yatırımcı işlem fiyatını önceden sabitlemez. Gerçekleşen fiyat, emir defterindeki mevcut alış ve satış emirlerine bağlıdır.
Limit emirde fiyat sınırı bulunur. Ancak belirlenen fiyat koşulları karşılanmadığında emir tamamen veya kısmen gerçekleşmeden kalabilir.
Dolayısıyla piyasa emri belirli bir gerçekleşme fiyatını, limit emir ise işlemin mutlaka gerçekleşmesini garanti etmez.
PİYASADAN LİMİTE EMİR NEDİR?
Borsa İstanbul'da kullanılan diğer emir türlerinden biri piyasadan limite emirdir.
Bu emir fiyat belirtilmeden girilir ve karşı taraftaki en iyi fiyat kademesiyle eşleşir. İşlem gerçekleşirse, gerçekleşmeyen bölüm belirli koşullarda son işlem fiyatından limit emre dönüşebilir.
Hiç işlem gerçekleşmemesi durumunda ise emir iptal edilir.
EMİRLER HANGİ SIRAYLA GERÇEKLEŞİR?
Borsa İstanbul Pay Piyasası'nda fiyat ve zaman önceliği temel eşleşme kuralları arasındadır.
Daha yüksek fiyatlı alış emirleri ve daha düşük fiyatlı satış emirleri önceliklidir. Aynı fiyat seviyesindeki emirlerde sisteme daha önce girilen emir öne geçer.
Emrin gerçekleşmesi ayrıca işlem seansına, emir geçerlilik süresine, fiyat limitlerine ve ilgili pay için uygulanan tedbirlere bağlı olabilir.
Kaynak: Borsa İstanbul, Pay Piyasası Piyasa İşleyişi ve Emir Tipleri; SEC Investor.gov, Understanding Order Types.