Ters getiri eğrisi, kısa vadeli tahvil getirilerinin uzun vadeli tahvil getirilerinden daha yüksek olduğu durumu ifade eder. Normal koşullarda uzun vadeli borçlanma araçlarının daha yüksek getiri sunması sık görülen yapı iken bu ilişkinin tersine dönmesi, finans piyasalarının gelecekteki faiz ve ekonomik koşullara ilişkin beklentilerinde önemli bir değişime işaret edebilir.
Getiri eğrisinin tersine dönmesi özellikle devlet tahvili piyasalarında yakından takip edilir. Bunun nedeni geçmişte bazı ekonomilerde ekonomik daralma dönemlerinden önce ters getiri eğrilerinin görülmüş olmasıdır.
EĞRİ NASIL TERSİNE DÖNER?
Örneğin iki yıllık bir devlet tahvilinin getirisi yüzde 6, on yıllık tahvilin getirisi yüzde 5 ise kısa vadeli tahvil uzun vadeli tahvilden daha yüksek getiri sunmaktadır.
Farklı vadelerdeki noktalar grafik üzerinde birleştirildiğinde eğri aşağı doğru eğimli hale gelir. Bu yapı ters veya negatif eğimli getiri eğrisi olarak adlandırılır.
KISA VADELİ FAİZ NEDEN YÜKSEK OLABİLİR?
Kısa vadeli tahvil getirileri mevcut para politikası koşullarından güçlü biçimde etkilenebilir. Merkez bankasının politika faizinin yüksek olduğu dönemlerde kısa vadeli piyasa faizleri de yüksek seviyelerde bulunabilir.
Buna karşılık yatırımcılar gelecekte enflasyonun yavaşlayacağını, ekonomik faaliyetin zayıflayacağını ve merkez bankasının faiz indireceğini düşünüyorsa daha uzun vadeli tahvillerin getirileri kısa vadeli faizlerin altında kalabilir.
TERS GETİRİ EĞRİSİ RESESYON DEMEK Mİ?
Hayır. Ters getiri eğrisi tek başına bir ekonominin resesyona girdiğini göstermez ve gelecekte resesyon yaşanacağını garanti etmez.
Getiri eğrisi finansal piyasalardaki beklentileri yansıtan göstergelerden biridir. Tahvil arzı ve talebi, merkez bankasının bilanço politikaları, küresel sermaye hareketleri ve vadeye ilişkin risk primleri de eğrinin şeklini etkileyebilir.
NEDEN RESESYON GÖSTERGESİ OLARAK İZLENİR?
Tarihsel olarak bazı ekonomilerde resesyonlardan önce kısa vadeli faizlerin uzun vadeli faizlerin üzerine çıktığı dönemler görülmüştür. Bu nedenle getiri eğrisinin eğimi öncü ekonomik göstergeler arasında takip edilebilir.
Ancak resesyon değerlendirmesi yapılırken üretim, istihdam, gelir, tüketim ve diğer ekonomik faaliyet göstergeleri de incelenir.
HANGİ VADELER KARŞILAŞTIRILIR?
Ters getiri eğrisini ölçmenin tek bir yöntemi yoktur. Piyasalarda iki yıllık ve on yıllık tahviller arasındaki getiri farkı veya kısa vadeli Hazine bonolarıyla uzun vadeli tahviller arasındaki fark gibi çeşitli vadeler karşılaştırılabilir.
Bu nedenle "getiri eğrisi tersine döndü" ifadesinde hangi vadelerin karşılaştırıldığını kontrol etmek gerekir.
Kaynak: U.S. Securities and Exchange Commission (SEC), Investor.gov; merkez bankaları ve sabit getirili menkul kıymet literatürü.