Bağımsız kredi derecelendirme ve danışmanlık kuruluşu Egan-Jones, yapay zekânın profesyonel hizmetlerden yazılıma kadar çok sayıda “ekran başı” meslekte istihdamı azaltabileceğini öne sürdü. Kuruma göre olası iş kayıpları, özellikle iki gelire dayanan hanelerde mortgage ödemelerini zorlaştırarak ABD konut piyasasında kısa vadeli fiyat baskısı yaratabilir.
Yapay zekânın iş gücü piyasası üzerindeki olası etkilerine ilişkin yeni bir rapor ABD'de gündem oldu.
Egan-Jones tarafından 1 Ekim'de yayımlanan “It's Over” başlıklı çalışmada, yeni nesil yapay zekâ modellerinin hız ve çıktı kalitesi açısından geniş ölçekli kullanımı mümkün kılan bir eşiği aşmış olabileceği savunuldu.
Kuruluş, yapay zekânın özellikle bilgi ve uzmanlık temelli iş modellerinde şirketlerin daha az çalışanla aynı miktarda üretim yapmasını mümkün hale getirebileceğini öne sürdü.
EKRAN BAŞINDA ÇALIŞANLAR İÇİN RİSK UYARISI
Raporda denetim, yatırım bankacılığı, danışmanlık, hukuk, mühendislik ve yazılım gibi alanlar yapay zekâ dönüşümünden daha hızlı etkilenebilecek sektörler arasında gösterildi.
Egan-Jones'a göre yapay zekâ, sunum hazırlama, sözleşme inceleme, yazılım geliştirme, modelleme ve veri analizi gibi görevlerin önemli bir bölümünü çok daha kısa sürede yerine getirebilir.
Raporda, saat üzerinden uzmanlık satan profesyonel hizmet şirketlerinin bu nedenle ücret ve istihdam baskısıyla karşılaşabileceği değerlendirmesine yer verildi.
ÜST DÜZEY ÇALIŞANLAR DA KAPSAM DIŞINDA DEĞİL
Egan-Jones, yapay zekâ kaynaklı dönüşümün yalnızca giriş seviyesindeki çalışanlarla sınırlı kalmayabileceğini savundu.
Kuruma göre yüksek ücret alan ve temel olarak uzmanlık bilgisi satan kıdemli çalışanlar da yapay zekâ sistemlerinin daha gelişmiş görevleri yerine getirmesiyle baskı altında kalabilir.
Raporda şirketlerin aynı işi daha küçük ekiplerle gerçekleştirebilmesinin, büyük iş gücüne sahip geleneksel şirketlerin maliyet yapısını da değiştirebileceği belirtildi.
KONUT PİYASASINA NASIL YANSIYABİLİR?
Raporun dikkat çeken bölümlerinden biri yapay zekâ dönüşümü ile ABD konut piyasası arasında kurulan bağlantı oldu.
Egan-Jones, ekran başı çalışanlarda yaşanabilecek iş kayıplarının, özellikle mortgage ödemelerini iki kişinin gelirine dayanarak yapan haneleri zorlayabileceğini öne sürdü.
Kuruma göre hane gelirlerinden birinin kaybedilmesi, bazı ev sahiplerinin 6 ila 12 aylık dönemde konutlarını satmak zorunda kalmasına yol açabilir.
KONUT FİYATLARI ENFLASYONUN ALTINDA ARTTI
Egan-Jones'un S&P Cotality Case-Shiller ve FRED verilerine dayandırdığı hesaplamaya göre ABD'de konut fiyatları Haziran 2026 itibarıyla yıllık yüzde 1,6 yükseldi.
Aynı dönemde tüketici enflasyonunun yüzde 3,5 olduğu belirtilirken, konut fiyatlarındaki uzun dönemli ortalama yıllık artışın yaklaşık yüzde 4,3 seviyesinde bulunduğu kaydedildi.
Raporda ayrıca ortalama yeni konut fiyatının medyan hane gelirine oranının 1984'te 3,6 kat iken 2025'te 4,7 kata yükseldiği belirtildi.
“KISA VADELİ BASKI” SENARYOSU
Egan-Jones, yaklaşık her 10 ev sahibinden 6'sının mortgage borcu bulunduğuna dikkat çekerek, gelir kayıplarının konut piyasasında satış baskısını artırabileceğini değerlendirdi.
Bununla birlikte kurum, insanların şehirlerde yaşamaya devam etme isteği ve sınırlı arazi arzı nedeniyle kentsel gayrimenkulün uzun vadeli değerine ilişkin görüşünün değişmediğini belirtti.
Raporda konut piyasasına ilişkin riskin özellikle kısa vadede, gelir kaybına karşı sınırlı mali tamponu bulunan haneler üzerinden ortaya çıkabileceği ifade edildi.
GİRİŞİMLER DAHA AZ SERMAYEYLE BÜYÜYEBİLİR
Egan-Jones'un değerlendirmesi yalnızca istihdam ve konutla sınırlı kalmadı.
Raporda yapay zekânın küçük ekiplerin daha hızlı ürün geliştirmesine, satış ve operasyon süreçlerini otomatikleştirmesine olanak sağlayabileceği; bunun da girişimlerin geçmişe göre daha az sermayeyle ölçeklenmesini mümkün hale getirebileceği öne sürüldü.
Kuruma göre bu gelişme, girişim sermayesi fonlarının şirketler üzerindeki finansman gücünü ve uzun vadede yatırım getirilerini de etkileyebilir.
Egan-Jones, söz konusu çalışmanın kredi analistleri tarafından hazırlanmadığını ve bir kredi kalitesi değerlendirmesi olmadığını özellikle belirtti.