DİSK-AR'ın Kasım 2026 Enflasyon Bülteni, ücretlerdeki alım gücü kaybını ortaya koydu. Yılın ilk 10 ayında asgari ücret 7 bin 726 TL değer kaybederken, en yoksul hanelerin gıdaya ayırdığı bütçe payı iki yılda yüzde 36'dan yüzde 29,2'ye geriledi.
Türkiye'de enflasyon ücretleri aşındırmaya devam ediyor. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi'nin (DİSK-AR) 3 Kasım 2026 tarihinde yayımladığı Enflasyon Bülteni'ne göre, asgari ücretin yılbaşından ekim sonuna kadar yaşadığı enflasyon kaynaklı kayıp 7 bin 726 TL'ye ulaştı.
Araştırma, fiyat artışlarının özellikle düşük gelirli haneler üzerindeki etkisini ortaya koyarken, kira ve konut giderlerinin hane bütçesinde giderek daha fazla yer tutmasının gıda harcamalarını baskıladığına dikkat çekti.
28 bin liralık asgari ücretin 7 bin 726 lirası enflasyona gitti
Türkiye'de 2026 yılı için belirlenen net asgari ücret 28 bin 75 lira 50 kuruş. TÜİK'in açıkladığı verilere göre tüketici fiyatları ocak-ekim döneminde yüzde 27,52 arttı.
DİSK-AR'ın hesaplamasına göre söz konusu fiyat artışının asgari ücret üzerindeki karşılığı 7 bin 726 TL oldu.
Bu tutar, işçinin eline geçen nominal ücretin azaldığı anlamına gelmiyor. Yılbaşındaki asgari ücretin satın alma gücünü ekim sonunda koruyabilmesi için gereken ilave ücret miktarını gösteriyor.
Başka bir ifadeyle, yılbaşında 28 bin 75 lira 50 kuruşa satın alınabilen ortalama mal ve hizmet sepetinin ekim sonundaki maliyeti yaklaşık 35 bin 802 TL'ye yükseldi.
Yıllık enflasyon yüzde 29,77 oldu
TÜİK'in ekim ayına ilişkin verilerine göre tüketici fiyatları bir önceki aya kıyasla yüzde 2,58, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 29,77 arttı.
2025 yılının aralık ayına kıyasla fiyat artışı yüzde 27,52'ye ulaşırken, 12 aylık ortalamalara göre enflasyon yüzde 31,23 olarak hesaplandı.
DİSK-AR, yıllık enflasyonun önceki dönemlere göre gerilemesinin hayat pahalılığının ortadan kalktığı anlamına gelmediğini belirtti. Araştırmaya göre fiyatlar yükselmeye devam ederken sabit gelirli kesimlerin satın alma gücündeki aşınma sürüyor.
Konut ve ulaşım zamları genel enflasyonu geçti
Ekim 2026 itibarıyla yıllık fiyat artışlarında en yüksek oran yüzde 48,86 ile eğitim grubunda görüldü.
Konut, su, elektrik, doğal gaz ve diğer yakıtların yer aldığı harcama grubunda yıllık artış yüzde 40,24'e ulaşırken, ulaştırma fiyatları yüzde 36,39 yükseldi.
Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı yüzde 27,73 olarak gerçekleşti. Yalnızca ekim ayında gıda fiyatları yüzde 3,50 yükseldi.
Aylık bazda en yüksek fiyat artışı ise yüzde 12,58 ile giyim ve ayakkabı grubunda kaydedildi.
21 yılda gıda fiyatları 55,1 katına çıktı
DİSK-AR'ın uzun dönemli fiyat endeksleri üzerinden yaptığı hesaplama, gıda fiyatlarının genel enflasyondan daha hızlı yükseldiğini ortaya koydu.
Ekim 2005 ile Ekim 2026 arasındaki dönemde genel tüketici fiyatları 37,2 katına çıkarken, gıda fiyatları 55,1 katına ulaştı.
Araştırmada, gıda fiyatlarının genel fiyat düzeyinden daha hızlı artmasının bütçesinde gıdaya daha fazla yer ayıran düşük gelirli kesimleri daha ağır etkilediği vurgulandı.
En yoksul hanelerin gıda bütçesi yüzde 36'dan 29,2'ye düştü
Raporda dikkat çeken bulgulardan biri de dar gelirli hanelerin tüketim harcamalarındaki değişim oldu.
TÜİK'in Hanehalkı Tüketim Harcaması araştırmalarına göre, en düşük gelirli yüzde 20'lik kesimin toplam harcamalarında gıdanın payı 2023 yılında yüzde 36 düzeyindeydi.
Bu oran 2025 yılında yüzde 29,2'ye geriledi. İki yıldaki düşüş 6,8 yüzde puana ulaştı.
DİSK-AR, bu değişimin gıdanın ucuzlamasından değil, özellikle kira ve konut harcamalarının hane bütçesinde daha fazla yer tutmasından kaynaklandığını değerlendirdi.
Araştırmaya göre düşük gelirli haneler barınma gibi ertelenmesi zorunlu olmayan değil, ertelenmesi mümkün olmayan giderlerini karşılamak için gıdaya ayırdıkları bütçe payını azaltmak zorunda kalıyor.
Zenginle yoksulun gıda harcaması arasındaki fark
Enflasyonun farklı gelir grupları üzerindeki etkisini inceleyen araştırmada gelir dağılımına ilişkin veriler de karşılaştırıldı.
En düşük gelirli yüzde 20'lik kesim, ülkedeki toplam gelirin yalnızca yüzde 6,4'ünü elde ediyor. Bu grubun tüketim harcamaları içinde gıdanın payı yüzde 29,2 seviyesinde bulunuyor.
En yüksek gelirli yüzde 20'lik kesim ise toplam gelirin yüzde 48'ini elde ederken, harcamalarının yüzde 12,4'ünü gıdaya ayırıyor.
Bu tablo, gıda fiyatlarında yaşanan artışın gelir gruplarını aynı şekilde etkilemediğini gösteriyor. Düşük gelirli hanelerin bütçesinde temel ihtiyaçların ağırlığı daha yüksek olduğu için fiyat artışları karşısında diğer harcamalara ayrılabilecek kaynak daha sınırlı kalıyor.
TÜİK'e madde fiyat listesi eleştirisi
DİSK-AR, bülteninde TÜİK'in enflasyon hesabında kullanılan ortalama madde fiyatlarını yayımlamamasını da eleştirdi.
Konfederasyon, Haziran 2022'den itibaren açıklanmayan madde fiyat listesinin kamuoyuyla paylaşılması için açtığı davada mahkemenin kendi lehine karar verdiğini hatırlattı.
DİSK-AR, söz konusu kararın kesinleşmesine rağmen verilerin açıklanmadığını belirterek enflasyon hesaplamalarında şeffaflık çağrısını yineledi.
Ücret kayıplarının toplam faturası açıklanacak
DİSK-AR, yalnızca asgari ücretlilerin değil, farklı ücret gruplarında çalışanların yaşadığı kayıpları da inceleyen Ücret Kayıpları Araştırması'nı 6 Kasım 2026 tarihinde yayımlayacağını duyurdu.
Yeni araştırmada enflasyonun yanı sıra vergiler ve diğer kesintilerin çalışanların gelirleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi bekleniyor.