Çin'de yapay zekâ ve çip şirketlerinin ağırlıkta olduğu STAR 50 endeksi yıl ortasındaki zirvesinden yaklaşık yüzde 40 geriledi. Şirketlerin piyasa değerindeki kayıp 480 milyar doları bulurken Pekin yönetiminin yeni destek hamleleri de satışları durduramadı.
Yapay zekâ teknolojilerine yönelik yatırım coşkusu Çin borsasında sert kayıplara dönüştü. Bir dönem yatırımcıların yoğun ilgi gösterdiği yarı iletken, çip ve yapay zekâ altyapısı şirketlerinin hisselerinde yaşanan gerileme, ülkenin teknoloji ağırlıklı borsa endekslerinden birinde yüz milyarlarca dolarlık değer kaybına yol açtı.
Reuters'ın hesaplamalarına göre Şanghay'daki STAR 50 endeksi, 2026 yılının ortasındaki zirvesinden ekim sonuna kadar yaklaşık yüzde 40 değer kaybetti.
Bu süreçte endekste yer alan şirketlerin toplam piyasa değerindeki kayıp yaklaşık 480 milyar dolara ulaştı.
STAR 50, Çin'deki bütün yapay zekâ şirketlerini değil, Şanghay'ın teknoloji odaklı STAR piyasasında işlem gören seçilmiş 50 büyük şirketi kapsıyor.
Pekin'in destek hamlesi satışları durduramadı
Çin yönetimi, hisse senedi piyasalarındaki düşüşü sınırlamak amacıyla yeni likidite destekleri açıkladı.
Business Insider'ın haberine göre 2 Kasım'da duyurulan yeni merkez bankası swap işlemleri kapsamında 31 aracı kurum ve fon yöneticisi, toplam 100 milyar yuanı aşan likidite desteği için başvuruda bulundu.
Bu tutar yaklaşık 15 milyar dolara karşılık geliyor.
Ancak açıklanan rakam, başvuruda bulunulan finansman miktarını gösteriyor; söz konusu tutarın tamamının piyasaya aktarıldığı anlamına gelmiyor.
Yetkililer ayrıca şirketlerin kendi hisselerini geri satın almalarını kolaylaştıran finansman koşullarında gevşemeye gitti ve büyük teknoloji şirketlerini hisse geri alımlarına teşvik etti.
Buna rağmen destek açıklamalarının ardından gelen ilk yükseliş kalıcı olmadı.
STAR 50 bir günde yaklaşık yüzde 4 düştü
3 Kasım Salı günü Çin borsalarında satış baskısı yeniden güçlendi.
Teknoloji ağırlıklı STAR 50 endeksi günü yaklaşık yüzde 4 kayıpla tamamlarken geniş piyasa göstergelerinden CSI 300 endeksi yüzde 0,2 geriledi.
Şanghay Bileşik Endeksi'nde de düşüş yaşandı.
Teknoloji hisselerindeki kayıpların geniş piyasa endekslerinden daha sert olması, satış baskısının özellikle yüksek büyüme beklentileriyle fiyatlanan şirketlerde yoğunlaştığını gösterdi.
Ekim ayında son 10 yılın en sert kaybı
Çin borsasındaki düşüş yalnızca yapay zekâ şirketleriyle sınırlı kalmadı.
Ülkenin büyük ölçekli şirketlerini izleyen CSI 300 endeksi ekim ayında yüzde 8,5 değer kaybetti.
Bu oran, endeksin son on yılı aşkın sürede yaşadığı en büyük aylık düşüş olarak kaydedildi.
Çin ekonomisindeki uzun süreli gayrimenkul sektörü sorunları, zayıf tüketici harcamaları ve ekonomik büyümedeki yavaşlama da yatırımcıların risk iştahını olumsuz etkileyen başlıklar arasında yer alıyor.
Yapay zekâ yatırımlarında beklentiler sorgulanıyor
Çin'in teknoloji hisseleri, Eylül 2024'te açıklanan ekonomik teşviklerin ardından yükselişe geçmiş, yapay zekâ ve yarı iletken teknolojilerine yönelik ilgi bu hareketi güçlendirmişti.
Ancak 2026 yılının ikinci yarısında şirket değerlemelerinin yüksekliği ve yapay zekâ yatırımlarının ne kadar gelir yaratabileceğine ilişkin belirsizlikler daha fazla tartışılmaya başlandı.
Yatırımcılar ayrıca Çinli teknoloji şirketlerinin ürünlerine yönelik olası uluslararası kısıtlamaları ve küresel veri merkezi yatırımlarının geleceğini de değerlendiriyor.
Reuters'ın daha önceki analizinde, satış dalgasını başlatan tek ve kesin bir neden belirlenemediği vurgulandı.
Uzmanlar: Öncelik yeni bir yükseliş değil, düşüşü durdurmak
Business Insider'ın aktardığı 22V Research analizine göre Çin yönetiminin son destek önlemleri, 2024 yılında görülen geniş kapsamlı borsa yükselişini yeniden başlatmaktan çok piyasada bir istikrar zemini oluşturmayı amaçlıyor olabilir.
Kuruluşun analistleri Michael Hirson ve Houze Song, likidite desteklerinin yatırım fonlarının yatırımcı çıkışlarını karşılamak için hisse satmak zorunda kaldıkları döngüyü hafifletebileceğini belirtti.
Buna karşılık analistler, ekonomik büyümenin zayıf seyretmesi ve şirket kârlılığına ilişkin belirsizliklerin yalnızca likidite önlemleriyle giderilemeyeceğine dikkat çekti.
Çin'deki düşüş küresel teknoloji piyasaları için ne anlama geliyor?
Çin'de yaşanan sert değer kaybı, yapay zekâ sektöründeki büyüme beklentileri ile şirketlerin mevcut finansal performansları arasındaki ilişkinin yatırımcılar tarafından yeniden değerlendirildiğini gösteriyor.
Yarı iletken üreticileri, veri merkezi ekipmanı sağlayıcıları ve yapay zekâ altyapısı şirketleri, yüksek yatırım harcamalarının ne kadar sürede kâra dönüşeceği sorusuyla karşı karşıya.
Bununla birlikte Çin'deki teknoloji hisselerinde yaşanan gerilemenin diğer ülkelerin borsalarında aynı ölçüde kayıp yaşanacağı anlamına gelmediği de belirtilmeli.
480 milyar dolarlık kayıp, Reuters'ın ilgili şirketlerin piyasa değerlerindeki azalmaya ilişkin hesaplamasını ifade ediyor. Bu rakam yatırımcıların tamamının aynı tutarda gerçekleşmiş nakit zarar yazdığı anlamına gelmiyor.